Gıdalarda domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler yasaklandı

14 Eylül 2026 tarihli ve 33370 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği, gıda sanayisinde tat ve koku vermek için kullanılan aroma vericilerin üretiminden piyasaya arzına ve etiketlenmesine dek geniş bir alanı yeniden düzenledi. 29 Aralık 2011 tarihli eski yönetmelik ise yürürlükten kaldırıldı.

DOMUZ VE BÖCEK KAYNAKLI AROMALAR KULLANILAMAYACAK

Yönetmeliğin en dikkat çeken maddelerinden biri, aroma vericilerin kaynağına ilişkin getirilen yeni hüküm oldu.

Tarım ve Orman Bakanlığı, Mayıs 2026’da yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği’nde de domuz ve böcek kaynaklı yeni gıdalar için başvuru ya da bildirim kabul edilmeyeceğini ve bu ürünlerin yeni gıdalar listesinde yer alamayacağını hükme bağlamıştı. Yeni düzenlemeyle benzer yaklaşım aroma vericiler açısından da açık şekilde mevzuata girmiş oldu.

Buna göre domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ile bunların üretiminde kullanılan kaynak materyaller gıdalarda kullanılamayacak.

Düzenleme sadece nihai üründe kullanılan aroma maddesini değil; aroma verici preparatlar, ısıl işlem aroma vericileri, tütsü aroma vericileri, aroma öncülleri ve bunların üretiminde kullanılan kaynak materyalleri de kapsıyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı, Mayıs 2026’da yürürlüğe giren Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği’nde de domuz ve böcek kaynaklı yeni gıdalar için başvuru ya da bildirim kabul edilmeyeceğini ve bu ürünlerin yeni gıdalar listesinde yer alamayacağını hükme bağlamıştı. Yeni düzenlemeyle benzer yaklaşım aroma vericiler açısından da açık şekilde mevzuata girmiş oldu.

“DOĞAL AROMA” YAZMAK İÇİN YÜZDE 95 ŞARTI

Yeni yönetmelik, ürünlerin etiketlerinde sık kullanılan “doğal” ifadesine ilişkin şartları da detaylandırdı.

Bir gıda, gıda grubu veya bitkisel ya da hayvansal kaynakla bağlantılı olarak “doğal” ifadesinin kullanılabilmesi için aroma verici bileşenin tamamının ya da ağırlıkça en az yüzde 95’inin belirtilen kaynaktan elde edilmesi gerekecek.

Bu düzenlemeyle, ürünün aroma kaynağı konusunda tüketicinin yanıltılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

ALKOLLÜ İÇKİ İSİMLERİYLE SATIŞA KISITLAMA

Yönetmelik kapsamında yer alan aroma verici ürünlerin herhangi bir alkollü içki adı veya alkollü içki kategori adıyla piyasaya sunulmasına da izin verilmeyecek.

Perakende işletmelerde tüketicinin talebi üzerine servis edilen ya da ambalajlanan gıdalarda aroma vericilerin tüketiciyi yanıltacak şekilde kullanılması da yasak kapsamında olacak.

ETİKETLERDE HANGİ BİLGİLER BULUNACAK?

Son tüketiciye direkt olarak sunulmayan aroma vericilerin ambalaj ya da kaplarında ürünün “aroma verici” olduğunun belirtilmesi gerekecek.

Etiketlerde ayrıca ürünün gıdada kullanım durumuna ilişkin bilgi, parti numarası, üretici veya dağıtıcının adı ve adresi, net miktar ile tavsiye edilen tüketim veya son tüketim tarihi gibi bilgiler yer alacak. Kullanımı belirli miktarlarla sınırlandırılan maddeler için de gerekli kullanım bilgileri açık biçimde verilecek.

10 AROMA MADDESİ 31 ARALIK’TAN SONRA KULLANILAMAYACAK

Yönetmelikle bazı aroma verici maddeler için de geçiş takvimi belirlendi.

FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130 ve FL 15.131 numaralı aroma verici maddeler 31 Aralık 2026’dan itibaren piyasaya arz edilemeyecek ve gıda üretiminde kullanılamayacak. Bu maddeleri içeren gıdaların ithalatına da izin verilmeyecek.

Söz konusu maddelerin önemli bir bölümü Avrupa’daki aroma verici listelerinden de daha önce çıkarıldı. Sekiz aroma maddesine ilişkin süreçte işletmelerin istenen ilave bilimsel verileri sunmadığı ve başvurularını geri çektiği belirtilmişti. FL 04.029 kodlu benzene-1,2-diol 2024’te, FL 05.100 kodlu 4-methyl-2-phenylpent-2-enal ise 2025’te Avrupa Birliği’nin izin verilen aroma maddeleri listesinden çıkarıldı.

MEVCUT ÜRÜNLER RAF ÖMRÜ BOYUNCA SATILABİLECEK

Gıda işletmelerinin yeni yönetmeliğe 31 Aralık 2026’ya kadar uyum sağlaması gerekiyor.

Geçiş sürecinden önce piyasaya arz edilmiş ürünler ise belirlenen şartlar doğrultusunda raf ömürleri sona erene kadar piyasada bulunabilecek. Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket eden işletmeler hakkında 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında idari yaptırım uygulanabilecek.

haber içerik kaynak:

https://www.turkiyegazetesi.com.tr/gundem/gidalarda-domuz-ve-bocek-kaynakli-aroma-vericiler-yasaklandi-1815841?s=5