İran protestoları: Trump'tan tehdit, Hamaney'den rest

DÜNYA

İran'da ekonomik krizi protesto amacıyla başlayan ve kısa sürede rejim karşıtı bir nitelik kazanan eylemler devam ediyor. İnternet erişimine yönelik kısıtlamalar sürerken dün gece protestocuların yeniden sokağa çıktığı bildirildi.

Sosyal medyaya yansıyan videolarda başkent Tahran'ın kuzeyindeki Saadat Abad semtinde eylemcilerin ellerindeki tencere ve tavaları çalarak İran'ın ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney'i hedef alan sloganlar attığı, araçların da korna çalarak eylemcilere destek verdiği görüldü.

Tahran'ın başka bölgelerinde de benzer eylemler yapıldığı belirtilirken İran dışından yayın yapan Farsça televizyon kanallarının yayımladığı videolarda doğudaki Meşhed'de, kuzeydeki Tebriz'de ve Kum kentinde dzüenlenen protestolara çok sayıda kişinin katıldığı görüldü.

13 gündür devam eden eylemlerin, 2022'de Mahsa Amini'nin gözaltında hayatını kaybetmesiyle tetiklenen protestolardan bu yana görülen en geniş çaplı rejim karşıtı eylemler olduğu belirtiliyor.

İnternet kesintisi kanlı müdahaleleri mi maskeliyor?
Norveç merkezli İran İnsan Hakları örgütü, güncel verilere göre aralarında dokuz çocuğun da bulunduğu en az 51 eylemcinin İran güvenlik güçlerince öldürüldüğünü, yüzlerce göstericinin de yaralandığını açıkladı.

Rejimin uyguladığı internet kısıtlaması, eylemlerin kanlı biçimde bastırıldığı geçmişteki senaryoların tekrarlanmasına yönelik endişeleri artırıyor. İnternet izleme platformu NetBlocks, yetkililerin son 24 saattir İran çapında uyguladıkları kesintiyle şiddeti maskelediğini savundu.

Uluslararası Af Örgütü'nden yapılan açıklamada da kapsamlı kesintinin, protestoları bastırmak için yürütülen ve uluslararası hukuk kapsamında suç teşkil eden ağır insan hakları ihlallerini ve işlenen suçların gerçek boyutunu gizlemeyi amaçladığı belirtildi.

AB'den kınama, Trump'tan tehdit
Avustralya, Kanada ve Avrupa Birliği Dışişleri Bakanları, dün yaptıkları ortak açıklamada İran'ı şiddetle kınadıklarını belirterek, Tahran'a güvenlik güçlerinin "aşırı ve ölümcül güç kullanımına derhal son verme" çağrısında bulundu.

ABD Başkanı Donald Trump da, "İran'ın liderlerinin başının büyük belada olduğunu" söyleyerek, barışçıl eylemcilerin öldürülmesi halinde askeri müdahalede bulunacakları yönündeki tehdidini yineledi. Trump, devam eden gösterilere ilişkin "Bana öyle geliyor ki insanlar daha birkaç hafta önce kimsenin mümkün görmediği bazı şehirlerin kontrolünü alıyor" diye konuştu.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da, X hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, "ABD, İran'ın cesur insanlarını destekliyor" diye yazdı.
Pehlevi: Hedef şehir merkezleri
1979 İslam Devrimi'nde devrilen İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi'nin ABD'de sürgünde yaşayan oğlu Rıza Pehlevi de sosyal medyadan yayımladığı mesajlarla eylemcilere protestolara devam etme çağrısı yapıyor. Cuma günkü protestolara katılımı "muhteşem" olarak nitelendiren Pehlevi, İranlıları bugün ve yarın "daha hedefli eylemler düzenlemeye" çağırdı.
Pehlevi, sosyal medyada paylaştığı video mesajında, "Artık hedefimiz sadece sokaklara çıkmak değil. Hedef, şehir merkezlerini ele geçirmeye ve elde tutmaya hazırlanmak" diye konuştu. "Anavatanına dönmeye hazırlandığını" iddia eden 65 yaşındaki Pehlevi, bunun yakında gerçekleşeceğine inandığını söyledi.

Hameney: Geri adım atmayacağız
İran'ın ruhani lideri Ali Hamaney ise 3 Ocak'tan beri sürdürdüğü sessizliğini bozdu. Hameney dün yaptığı açıklamada eylemcileri "vandallar" ve "sabotajcılar" olarak nitelendirdi.

Haziran ayındaki ABD ve İsrail saldırılarını hatırlatarak Trump'ın elinde binlerce İranlının kanının bulunduğunu söyleyen Hamaney, göstericileri ABD Başkanı'nı memnun etmek için kendi şehirlerini yakmakla suçladı.

Hameney, "Herkes İslam Cumhuriyeti'nin yüz binlerce onurlu insanın kanıyla iktidara geldiğini biliyor. Sabotajcılara karşı geri adım atılmayacak" diye konuştu.

DW,AFP / SÖ,MUK
haber içerik kaynak:

https://www.dw.com/tr/i%CC%87ran-protestolar%C4%B1-trumptan-tehdit-hamaneyden-rest/a-75459801