Japonya’da erken seçim ihtimali: Takaichi sandığa gidebilir

DÜNYA

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, erken genel seçim kararı alabilir. Koalisyon ortağı Japonya Yenilik Partisi (Ishin) lideri Hirofumi Yoshimura, pazar günü yaptığı açıklamada, medyada yer alan Şubat ayında seçim yapılabileceği yönündeki haberlerin ardından böyle bir ihtimalin güçlendiğini söyledi.

Bu, ekim ayında göreve gelen, Japonya’nın ilk kadın başbakanı olan ve İngiltere'nin eski başbakanı Margaret Thatcher’dan etkilendiğini dile getiren muhafazakâr Takaichi’nin, ilk kez seçmen karşısına çıkması anlamına geliyor. Erken seçim, göreve geldiğinden bu yana yüksek seyreden kamuoyu desteğini sandığa yansıtması için bir fırsat olarak görülüyor.

Takaichi’nin Çin’e karşı sert tutumu, sağ seçmen nezdinde destek toplarken, Japonya’nın güçlü Asyalı komşusuyla ciddi bir diplomatik krize yol açtı.

Koalisyon ortağı partinin lideri Yoshimura, cuma günü Takaichi ile görüştüğünü ve başbakanın seçim takvimine ilişkin yaklaşımının 'yeni bir aşamaya geçtiği' izlenimini edindiğini söyledi. Yoshimura, kamu yayıncısı NHK’ye yaptığı açıklamada, medyada yer alan erken seçim kararına şaşırmayacağını ifade etti.
Yomiuri gazetesi, hükümet kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Takaichi’nin 8 ya da 15 Şubat’ta erken seçim yapılmasını değerlendirdiğini yazmıştı. Yoshimura, görüşmede seçim tarihinin net olarak ele alınmadığını belirtti.
Seçim, bütçe planlarını riske atabilir
Başbakan Takaichi, perşembe günü kaydedilen ve pazar günü yayımlanan NHK röportajında, seçim takvimine ilişkin sorulara net yanıt vermedi. Büyük ölçekli kamu harcamalarını savunan Takaichi, mart ayına kadar sürecek mevcut mali yıl için ek bütçenin uygulanmasına ve gelecek mali yıl bütçesinin parlamentodan geçirilmesine odaklandığını söyledi.

“Şu anda önceliğim, enflasyonun etkisini hafifletmeyi amaçlayan teşvik politikalarının halk tarafından hissedilmesini sağlamak,” dedi.

Ancak muhalefetteki Komeito Partisi lideri Tetsuo Saito, şubat ayında yapılacak bir seçimin, bütçenin mali yıl sonuna kadar çıkarılmasını imkânsız hâle getireceğini savundu. Saito, Japon ekonomisinin kritik bir dönemden geçtiğini belirterek, parlamentonun 23 Ocak’ta toplanacağı bir süreçte fesih tartışmalarına şaşırdığını dile getirdi.

Takaichi’nin 783 milyar dolarlık ilk bütçe paketi, amiral gemisi harcama programlarını içeriyor. Erken seçim haberlerinin ardından yen, cuma günü dolar karşısında değer kaybetti. Japon ekonomisi ABD’nin gümrük tarifelerindeki artışlara direnç gösterse de yüksek gıda enflasyonu tüketimi baskılıyor. Bütçenin mart sonuna kadar çıkarılamaması durumunda, hükümetin geçici bir bütçe hazırlaması gerekecek ve bu da harcamaların gecikmesine yol açabilecek.

Çin ile gerilim ekonomik risk yaratıyor
Japonya İçişleri Bakanlığı, cumartesi günü yaptığı açıklamada, olası bir erken seçim ihtimaline karşı bölgesel seçim kurullarını hazırlık yapmaya çağırdı. Bakanlık bunun yalnızca basında çıkan haberler üzerine atılmış bir adım olduğunu belirtse de siyaset analisti Shigenobu Tamura bu açıklamanın seçim kararının fiilen alındığı anlamına geldiğini söyledi.

Ana muhalefetteki Anayasal Demokrat Parti lideri ve eski başbakan Yoshihiko Noda da Takaichi’nin önce bütçeyi geçirmesini beklediğini, ancak artık 23 Ocak’ta parlamentoyu feshedeceğine inandığını ifade etti.

Japonya için bir diğer ekonomik risk ise Çin ile ticari gerilim. Pekin’in, ihracata bağımlı Japon ekonomisini etkileyebilecek nadir toprak elementleri gibi kritik ürünlerde kısıtlamalara gitmesi ihtimali endişe yaratıyor.
Gerilim, Takaichi’nin kasım ayında Çin’in demokratik yönetilen Tayvan’a saldırmasının Japonya için 'varoluşsal bir tehdit' sayılabileceğini ve askeri karşılık doğurabileceğini söylemesiyle tırmandı. Çin, Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor; ada yönetimi ise bu iddiayı reddediyor.

Bu açıklamaların ardından Çin, vatandaşlarına Japonya’ya seyahat etmeme çağrısı yaptı, bazı toplantıları iptal etti ve Japon ordusuna yönelik çift kullanımlı ürünlerin ihracatını yasakladı. Takaichi, yalnızca Japonya’yı hedef alan ihracat kısıtlamalarının uluslararası kurallara aykırı ve kabul edilemez olduğunu söyledi. Japonya’nın bir yandan diplomatik temasları sürdürdüğünü, diğer yandan G7 ortaklarıyla belirli bir ülkeye bağımlılığı azaltacak tedarik zincirleri kurmaya çalıştığını belirtti.

Japonya’da bir sonraki alt meclis seçimlerinin en geç Ekim 2028’de yapılması gerekiyor. Erken seçimde alınacak güçlü bir sonuç, Takaichi’nin koalisyon üzerindeki hâkimiyetini artırabilir. Liberal Demokrat Parti ile Ishin alt mecliste kıl payı çoğunluğa sahipken, üst mecliste azınlıkta bulunuyor.

Takaichi, selefi Shigeru Ishiba’nın ardı ardına seçim yenilgilerinin ardından LDP başkanlığını kazanarak başbakan olmuş, parlamentonun onayını almıştı. Ancak bugüne kadar ulusal bir seçimde yarışmadı.

haber içerik kaynak:
https://tr.euronews.com/2026/01/11/japonyada-erken-secim-ihtimali-takaichi-sandiga-gidebilir