Kıbrıs'ta iki yeni sınır kapısı açılıyor

Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ile Rum lider Nikos Hristodulidis adada Birleşmiş Milletler (BM) kontrolündeki ara bölgede bir araya geldi.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Kıbrıs Şahsi Temsilcisi Maria Angela Holguin'in de katıldığı görüşme yaklaşık dört saat sürdü.

BM, "olumlu" geçtiğini duyurduğu bu görüşmede tarafların iki yeni sınır kapısı açma konusunda anlaştığını açıkladı. Bu geçiş noktalarından biri Lefkoşa'nın batısında, diğeriyse güneydoğusunda bulunuyor.

Sınır kapısı sayısı 11'e çıkacak
Varılan anlaşma kapsamındaki Lurucina/Akıncılar-Limya/Lympia ve Kambo/Kampos-Gemikonağı/Karavostasi geçiş noktaları eş zamanlı olarak açılacak. Böylece Türk ve Rum tarafları arasındaki açık sınır kapısı sayısı 11'e yükselecek.

Kıbrıs'ta daha önce kapalı olan sınırın açıldığı 2003 yılından bu yana, iki taraf arasında dokuz geçiş noktası kullanımda. En son 2018 yılında yeni bir sınır kapısı açılmıştı. Taraflar arasında dört yeni sınır kapısı açılması için geçen Mart ayında varılan mutabakat hayata geçirilememişti.

BM açıklamasında, Lurucina/Akıncılar-Limya/Lympia ve Kambo/Kampos-Gemikonağı/Karavostasi sınır kapılarının ne zaman açılacağı belirtilmedi. Ancak Kıbrıs Cumhuriyeti lideri Nikos Hristodulidis "gerekli hazırlık çalışmaları tamamlandığında" bu kapıların açılacağını ifade etti.

BM, başka geçiş noktalarının da açılmasına ilişkin görüş alışverişinde bulunan Erhürman ve Hristodulidis'in önümüzdeki haftalarda Guterres'in de katılacağı yeni bir üçlü görüşmede bir araya geleceğini duyurdu.
Alınan diğer kararlar
Kıbrıslı Türk ve Rum liderler ayrıca Kültürel Miras Teknik Komitesi aracılığıyla arşiv materyallerinin paylaşılması ve Çevre Teknik Komitesi tarafından hayata geçirilecek çevre projelerinin ilerletilmesi konusunda mutabakata vardı. İki toplumlu eğitim programı Imagine Project'in yeniden başlatılacağı da aktarılan BM açıklamasında, acil durumlara hızla müdahale edilmesini sağlayacak bir mekanizma oluşturulmasına da karar verildiği belirtildi.

Bazı Maruni kiliseleri ve bir Ermeni manastırının restorasyonuna başlanması konusunda da anlaşmaya varıldı.

Hristodulidis, bugünkü toplantının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, görüşmeleri "büyük bir ciddiyetle ve tek bir hedefle sürdürdüklerini", bu hedefin de BM Genel Sekreteri Guterres'in görev süresi sona ermeden barış müzakerelerini yeniden başlatmak olduğunu belirtti. Guterres'in görev süresi bu yıl sonunda doluyor.

Erhürman faktörü
Kıbrıs sorununun çözümüne ilişkin son ciddi müzakereler, olası anlaşma hâlinde kurulması planlanan yeni Kıbrıs federasyonunda Türkiye'nin bir rolü olup olmayacağına dair görüş ayrılıkları nedeniyle 2017 yılında çökmüştü. Söz konusu plan, güçlü bir merkezî hükümet şemsiyesi altında kendi kendini yöneten iki ayrı bölgeden oluşan bir federal yapı öngörüyordu.

Kuzey Kıbrıs'ta geçen yıl birleşme yanlısı Erhürman'ın cumhurbaşkanı seçilmesiyle müzakerelerin yeniden başlaması yönündeki umutlar arttı.

Görev süresi dolmak üzere olan BM Genel Sekreteri Guterres de geçen Temmuz ayında adaya giderek 50 yılı aşkın süredir devam eden sorunun çözümü için yeni bir girişim başlattı. Erhürman ve Hristodulidis'le görüşen Guterres, taraflar arasında güven artırıcı bir adım olarak yeni geçiş noktaları açılmasını önermişti.
Annan Planı
BM'nin 2004 yılında Ada'da referanduma sunduğu ve Ankara'nın destek verdiği barış planı Kıbrıslı Rumlarca reddedilmişti. Kıbrıslı Rumlar o dönemki BM Genel Sekreteri Kofi Annan'ın adıyla anılan bu planın, güvenlik endişelerini ve Ada'da yerinden edilmiş on binlerce kişinin mülkiyet haklarını gözetmediğini savunuyordu. Referanduma katılan Kıbrıslı Rumların yüzde 75'i plan aleyhinde oy kullanmıştı.

Kıbrıslı Türkler ise "Annan Planı" olarak anılan plana referandumda yüzde 65'le onay vermişti.

DW,AFP,Reuters/CÖ,BÜ
HABER İÇERİK KAYNAK:
https://www.dw.com/tr/k%C4%B1br%C4%B1sta-iki-yeni-s%C4%B1n%C4%B1r-kap%C4%B1s%C4%B1-a%C3%A7%C4%B1l%C4%B1yor/a-79904707