'Birliğin Durumu': Von der Leyen'in konuşmasında hangi başlıklar öne çıkacak?

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Parlamentosu’na yaptığı önemli konuşmaların ve Birliğin Durumu (State of the Union) hitaplarının tamamını “Yaşasın Avrupa” sözleriyle tamamladı. Bunun tek dikkat çekici olanı, COVID-19 pandemisinin ortasında yaptığı 2021 yılındaki konuşmasında kullandığı İtalyanca “Viva l’Europa” ifadesiydi.
Asıl soru ise von der Leyen’in bu tanıdık kapanışa gelmeden önce neler söyleyeceği. Birliğin Durumu konuşması, Brüksel’in en sıkı korunan sırlarından biri. Konuşmanın nihai metni, son ana kadar değiştirilebiliyor.

Bir AB yetkilisi, “Bunu cebinde taşıyan yalnızca iki kişi var: von der Leyen ve [kabine başkanı] Bjoern Seibert,” dedi. Euronews, kamu görevlileri, diplomatlar ve Avrupa Parlamentosu üyeleriyle yapılan görüşmelerden yola çıkarak Komisyon Başkanı’nın 16 Eylül Çarşamba günü Avrupa Parlamentosu’nda yapacağı konuşmada öne çıkması beklenen başlıkları derledi.

Sosyal medya yasağı: Herkesin bildiği bir sır mı?
Geçen yıl von der Leyen’in “dron duvarı” oluşturulması ve İsrailli aşırılık yanlısı bakanlara yaptırım uygulanmasına yönelik manşetlik açıklamaları, AB üyesi ülkelerin girişimleri sulandırması veya geciktirmesi nedeniyle yıl içinde hayata geçirilemedi.

Bu yılın manşet olacak açıklamasının da benzer şekilde tartışmalı olması bekleniyor.

Komisyon Başkanı’nın, uzun süredir üzerinde çalışılan ve temmuz ayında yayımlanan bir uzman grubunun tavsiyelerini büyük ölçüde temel alması beklenen, AB genelinde reşit olmayanların sosyal medya kullanımına yönelik bir yasak önerisini duyurması bekleniyor.

Komisyon, “EU Kids Act” adı verilen öneriyi perşembe günü sunacağını açıkladı. Önerinin sosyal medya yasağını da içermesi bekleniyor.

Von der Leyen’in Avrupa genelinde asgari yaş sınırını ne ölçüde uyumlaştırmaya çalışacağı ve bu yaş sınırının kaç olacağını önereceği ise henüz bilinmiyor.

Konu özellikle hassas. Zira ulusal yetkilerin sıkı biçimde korunduğu bir alana dokunuyor ve zararlı çevrim içi hizmetler konusunda Pandora’nın kutusunu açabilir. Hollanda ve İspanya gibi ülkeler şimdiden aynı yaklaşımın video oyunları ve yapay zekâ destekli dijital arkadaşlar için de uygulanması çağrısında bulunuyor.

Ukrayna: Dondurulmuş varlıklar ve yeni yaptırımlar mı?
Ukrayna’nın gündemin üst sıralarında yer alması bekleniyor. Kiev ciddi bir bütçe açığıyla mücadele ederken, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının kullanılması konusu da yeniden gündemin merkezine taşınıyor.

Komisyon’dan, söz konusu varlıkların en büyük kısmını yöneten Euroclear’a ev sahipliği yapan Belçika’yı olası davalardan koruyacak yaratıcı çözümler bulması istendi. Bu yönde hazır çözümler varsa, Birliğin Durumu konuşması bunları gündeme getirmek için uygun bir fırsat olabilir.

Von der Leyen’in önceki konuşmalarında olduğu gibi bu yıl da Ukrayna’ya AB desteğini güçlü biçimde vurgulaması ve savaşın yıktığı ülkeye verilen desteğe insani bir yüz kazandırmak amacıyla Ukraynalı bir konuğu sahneye çıkarması bekleniyor.

Bu yıl sahneye çıkması muhtemel isim, genç Ukraynalı sporcu Oleksandra Paskal. 10 yaşındaki ritmik cimnastikçi, 2022 yılında Karadeniz kıyısındaki Zatoka köyüne düzenlenen hava saldırısı sırasında Rus füze saldırısında sol bacağını kaybetti.

Protez takılmasının ve rehabilitasyon sürecinin ardından Paskal, yarışmalara geri döndü. Artık engelsiz sporcularla birlikte yarışan genç cimnastikçi, başarılı sonuçlara imza atıyor.

Von der Leyen, diğer taraftan Rusya’ya yönelik yeni yaptırım paketini de açıklayabilir. Ancak üye ülkeler, yaptırımların hedef alınacağı yeni sanayi sektörleri konusunda uzlaşmakta giderek daha fazla zorlanıyor.

İtalya tarafından verilen turist vizesiyle Schengen bölgesine giren şüphelilerden birinin de dahil olduğu, Leipzig Havalimanı’na yönelik yakın zamanda gerçekleştirilmeye çalışılan insansız hava aracı saldırısı, Rus turistlere vize kısıtlaması getirilmesi ve eski savaşçıların AB’ye girişinin yasaklanması konusundaki tartışmaları da yeniden alevlendirdi.

Komisyon Başkanı, şu anda Fransa ve İtalya’nın karşı çıktığı yasağı ilerletmek için “Leipzig ivmesini” kullanmaya çalışabilir.

Göç: (Daha da) sert bir tutum
Düzensiz göçle mücadeleye yönelik yeni önlemlerin von der Leyen’in konuşmasında yer alması oldukça muhtemel. Geçen temmuz ayında Ceuta’ya yönelik yoğun göç akını, AB hükümetlerinde alarma yol açmış ve serbest dolaşım bölgesi Schengen’i dahi baskı altına sokmuştu.

Masada üç temel seçenek bulunuyor ve bunların birbirini dışlaması gerekmiyor.

En radikal seçenek, ani ve büyük ölçekli göçmen gelişleri durumunda iltica kurallarının geçici olarak askıya alınması olurdu. Polonya ve Yunanistan gibi bazı üye ülkeler son yıllarda benzer önlemler uygularken, İtalya, Danimarka ve İsveç gibi diğer AB ülkeleri iltica hakkının sınırlandırılmasından yana.

Frontex’in güçlendirilmesi de beklenen adımlar arasında. AB sınır ajansının yetkilerine ilişkin kapsamlı bir reformun yıl sonuna kadar yapılması planlanıyor. İki yıl önce Frontex personel sayısını üç katına çıkarma sözü veren von der Leyen, düzensiz göçmenlerin sınır dışı edilmesinde kuruma daha fazla sorumluluk verilmesini ve Avrupa sınırlarının ötesindeki göç güzergâhlarını izleme yetkilerinin genişletilmesini gündeme getirebilir.

Daha düşük ihtimal taşıyan seçenek ise tartışmalı “geri dönüş merkezlerinin” finansmanında AB fonlarının kullanılacağının taahhüt edilmesi. Bu merkezler, iltica başvuruları reddedilen kişilerin gönderilebileceği AB dışındaki ülkelerde kurulacak sınır dışı etme merkezleri olarak planlanıyor.

Mevcut durumda bu merkezlerin finansmanının tamamen ulusal hükümetler tarafından karşılanması ve ortak ülkelere ek finansman, ticari ortaklıklar veya başka teşvikler sunulması öngörülüyor. Ancak AB ülkelerinin çoğunun bu plana destek vermesi nedeniyle, maliyetlerin bir bölümünün karşılanması için Avrupa düzeyinde bir çözüm geliştirilmesi ihtimali de göz ardı edilmiyor.
HABER İÇERİK KAYNAK:
https://tr.euronews.com/my-europe/2026/09/15/brukselde-kritik-gun-von-der-leyenin-konusmasinda-hangi-basliklar-yer-alacak