Guterres: Kıbrıs için 5+1 görüşmeleri yeniden başlayacak

16 yıl aranın ardından Kıbrıs'ı ziyaret eden ilk Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri olan Antonio Guterres, Kıbrıs sorununun çözümü için Ada'daki Türk ve Rum tarafların yanı sıra üç garantör ülkenin katılımıyla yeni görüşmeler düzenleneceğini duyurdu.

Dün önce Avrupa Birliği (AB) üyesi Kıbrıs Cumhuriyeti'nin Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis, daha sonra da Kıbrıslı Türklerin lideri Tufan Erhürman ve çok sayıda sivil toplum örgütü temsilcisi ile görüşen Guterres, bugün de Hristodulidis ve Erhürman ile üçlü bir toplantıda bir araya geldi.

Bu görüşmenin ardından kısa bir basın toplantısı düzenleyen Portekizli diplomat, Kıbrıs Rum ve Kıbrıs Türk liderlerinin yanı sıra garantör ülkeler Türkiye, Yunanistan ve İngiltere ile BM temsilcilerinin bir araya geleceği bir toplantı düzenlenmesine karar verdiklerini bildirdi. Bununla ilgili olarak "Her iki tarafın ve garantörlerin 5+1 toplantısına katılmaları konusunda onay aldım" diyen Guterres, önce gerekli hazırlıkların yapılacağını ifade ederek söz konusu toplantının yeri ve zamanı hakkında herhangi bir bilgi vermedi.
Türkiye, Yunanistan ve İngiltere, 1960 yılında Kıbrıs'ın İngiltere'den bağımsızlığını elde etmesinin ardından, Rum ve Türk toplulukları arasındaki gerginliklerin yaşandığı bir dönemde anayasal düzenin varlığını korumak için garantör ülke rolünü üstlenmişlerdi.

Görev süresi bu yılın sonunda sona erecek olan Guterres, daha önceki girişimin Temmuz 2017'de başarısızlıkla sona ermesinden dokuz yıl sonra, olası bir yeni müzakere sürecini değerlendirmek için Salı günü Kıbrıs'a gitmişti.

Rumlar federasyon formülünde ısrarcı
Kıbrıs'ın güneyinde egemen olan Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı tarafından Salı günü yapılan açıklamada, çözüm önerisi olarak bir kez daha iki bölgeli federasyon sistemi dile getirilmişti.

Kıbrıslı Türklerin lideri Erhürman ise öncelikle "karşılıklı güven zemini oluşturulması" çağrısında bulunmuştu. Erhürman, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan farklı olarak Kıbrıs'ta yeniden birleşmeden yana bir tavır sergiliyor.
Türkiye ise şu ana dek iki devletli çözüm formülünden geri adım atmış değil. 24 Temmuz'da, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar'ı Ankara'da ağırlayan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, söz konusu görüşmede Kıbrıs sorununa gerçekçi çözümün Ada'daki iki devletin yan yana var olmasından geçtiği yönündeki Türkiye'nin görüşünü yinelemiş ve Kıbrıs Türk halkı için "egemen eşitlik ve eşit uluslararası statü" talebini yinelemişti.

52 yıllık bölünmüşlük
Kıbrıs, 1974'ten bu yana bölünmüş durumda. O yıl Ada'da, Atina destekli ve Yunanistan ile birleşme amacı güden Rumların darbe ile yönetimi ele geçirmesi üzerine Türkiye Kıbrıs'a asker çıkarmış ve Ada'nın yaklaşık üçte birini kontrolü altına almıştı.

Türk ordusunun denetimindeki bölgede, 1976'da Kıbrıs Türk Federe Devleti kurulmuş, 15 Kasım 1983 tarihinde de bugüne dek sadece Ankara tarafından tanınan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ilan edilmişti.

Ada'nın güneyinde egemen olan Kıbrıs Cumhuriyeti, 1 Mayıs 2004'te Avrupa Birliği üyesi oldu.

AFP,DW / ET,MUK
haber içerik kaynak:
https://www.dw.com/tr/guterres-k%C4%B1br%C4%B1s-i%C3%A7in-51-g%C3%B6r%C3%BC%C5%9Fmeleri-yeniden-ba%C5%9Flayacak/a-78159191