İsrail'e "Filistin sağlık sistemini çökertti" suçlaması

İsrailli insan hakları örgütü İnsan Hakları İçin Doktorlar İsrail (PHRI), Filistin sağlık sisteminin çöküşün eşiğine geldiği uyarısında bulundu. Örgütün Perşembe günü yayımladığı tutum belgesinde, Filistin Özerk Yönetimine ait gümrük gelirlerinin alıkonulması nedeniyle sektörün karşı karşıya olduğu krizden başlıca İsrail’in sorumlu olduğu savunuldu.

Açıklamada, Filistin Sağlık Bakanlığı’nın halihazırda yaklaşık 1 milyar euro borç yükü altında bulunduğu belirtilirken, sağlık kurumlarının dörtte üçünün faaliyetlerini ciddi ölçüde kısıtlı olarak sürdürdüğü ifade edildi.

PHRI, İsrail’in elinde tuttuğu mali kaynakları derhal Filistin tarafına aktarmasını ve uluslararası toplumun sağlık sistemini korumaya yönelik adımlar atmasını talep etti. Örgüt, işgal gücü ve bölge üzerinde fiili kontrol sahibi bir aktör olarak İsrail’in, Filistinlilerin sağlık hizmetlerine erişim de dahil olmak üzere temel haklarını korumakla yükümlü olduğunu vurguladı.
"İsrail 5,5 yılda 1 milyar euroya el koydu"
Dünya Bankası verilerine atıfta bulunan PHRI’ye göre, İsrail tarafından alıkonulan aylık tutar Ekim 2023’ten bu yana yaklaşık 200 milyon şekelden 500 milyon şekele (140 milyon euro) yükseldi. Buna karşılık Filistin yönetimine aktarılan miktarın yarıdan fazla azaltıldığı belirtildi. Örgüt, Şubat 2019 ile Temmuz 2024 arasında İsrail’in aktarmadığı toplam tutarın yaklaşık 1 milyar euroya ulaştığını, bunun da 2023 yılı Filistin gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 5’ine denk geldiğini kaydetti.

PHRI, İsrail ordusunun yoğunlaştırdığı operasyonlar, Filistinlilerin hareket özgürlüğüne getirilen ek kısıtlamalar, Yahudi yerleşimlerinin genişlemesi, yerleşimcilerin uyguladığı şiddet, Filistinli işçilerin çalışma izinlerinin iptali ve gümrük gelirlerinin alıkonulmasının Filistin yönetimi bütçesi üzerinde ağır bir yük oluşturduğunu belirtti. Bu gelişmelerin, zaten kırılgan durumda bulunan sağlık sistemini “hızlı ve önlenebilir bir çöküşün eşiğine” sürüklediği ifade edildi.

"Sağlık merkezlerinin sadece yüzde 63'ü kısmen açık"
Örgüte göre kriz, sağlık sektörünün birçok alanında hissediliyor. PHRI’nin İşgal Altındaki Filistin Toprakları Direktörü Milena Ansari, "Klinikler kapanıyor, doktorlar maaşlarının tamamını alamadan çalışıyor, hayatî öneme sahip ilaç stokları tükeniyor ve hastalar ihtiyaç duydukları tedavilere erişemiyor" dedi.

Örgütün verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla temel sağlık hizmeti veren merkezlerin yalnızca yüzde 63’ü kısmen faaliyet gösterebiliyor. Bu merkezler, Hamas'ın İsrail'e saldırısıyla Ekim 2023'te başlayan Gazze savaşı öncesinde haftada altı gün açık bulunurken büyük bölümü artık haftada sadece bir gün hizmet verebiliyor.

İsrail, işgal altındaki Filistin topraklarının tüm dış sınırları, limanları ve ithalatı üzerinde kontrol sahibi bulunuyor. 1994 tarihli Paris Protokolü uyarınca İsrail, ithalat vergileri ve gümrük gelirleri dahil olmak üzere bazı vergileri Filistin Özerk Yönetimi adına topluyor ve ilgili makamlara aktarıyor. Bu gelirler, Filistin’deki kamu hizmetlerinin finansmanında önemli bir kaynak oluşturuyor.

dpa/BK,TY
haber içerik kaynak:
https://www.dw.com/tr/i%CC%87sraile-filistin-sa%C4%9Fl%C4%B1k-sistemini-%C3%A7%C3%B6kertti-su%C3%A7lamas%C4%B1/a-78258026