HERGÜN YENMESİ GEREKEN SAĞLIK DOLU MEYVE: ELMA

Kökeni Doğu Avrupa’dır çok çeşidi olan elma eski çağlardan beri bilinen bir meyvedir. Tedavi edici özellikleri açısından en eski yazarlar bile elma kürünü övmekteydi. Bu meyvede vitaminler, sindirilebilir şeker,  bedenin dengesi için çok gerekli enzimler,  temel asitler ve hayatın kendisi olan (potasyum, sodyum, kalsiyumu, magnezyum, fosfor gibi) madenler bulunmaktadır.

Elma; hemen her yerde yetişen, beyaz veya pembe çiçek açan, boyu değişik yükseklikte olan ağacın meyvesidir. Çeşitli renkte hoş kokulu bir meyvedir. Ekşi, tatlı, mayhoş olan değişik tatlarda ve kırmızdan pembeye, sarıya kadar değişen renk tonlarıyla şifa dolu bir meyvedir.

Günümüzün şifalı bitkiler uzmanı M. Messegue, “Eğer bir tek ağacınız olacaksa, onun elma ağacı olmasını tercih edin” diyerek elmayı soframızdan eksik etmememizi tavsiye etmektedir.

Memleketimizde Golden, Sterkin, Misket, Amasya, Gümüşhane, Niğde ve Ferik Elması gibi birçok çeşidi vardır. Dünyada ise 5 binden fazla türü bulunmaktadır.

Taze ve kurusundan komposto, marmelat, pekmez, sirke, elma çayı gibi çok çeşitli şekilleriyle halk arasında kullanılmaktadır.

Elmada neler var?

Bir elma yediğimiz zaman, aldığımız sadece lif ve C vitamini ile beraber şekerli bir 50 kalori değildir.  Bazıları sadece çok az yiyecekte bulunan zenginlikte bir sandık dolusu sağlığımıza çok yararlı madde alıyoruz demektir.  

Bir orta boy elma (100 gr) 50 kaloridir. Su 85,6 gr, protein 0,2 gr, yağ 0,3 gr, şeker 10 gr, lif 2 gr, potasyum 127 mgr, fosfor 13 mgr, magnezyum 8 mgr, kalsiyum 7 mgr, kükürt 4 mgr, sodyum 2 mgr bulunur.

Ayrıca, A, B1, B2, PP, B5, B6, C, E vitaminleriyle çinko, iyot, kobalt, klor, silisyum ve çeşitli organik asitler mevcuttur.

Bir elmanın kokusu ve lezzeti, çeşitli esterler, aldehitler ve esansiyel yağlar da dâhil olmak üzere yaklaşık 250 uçucu bileşenin harmanından kaynaklanır.   Bu yüzden elma şifalı ve lezzetli bir meyvedir.  

Elma besleyicidir

Elma, lif ve şeker (früktoz, sakaroz, glikoz, oligosakkarit gibi) bakımından zengindir.  Ham elmanın karbonhidratı esas olarak nişastadır ama olgunlaşma bunun büyük bir kısmını şekere çevirir.   Elma aynı zamanda uygun miktarlarda C vitamini ve potasyum içerir.

Elma, liften zengindir.  Pektin, elma lifinin yüzde 70’ini oluşturur.  

En mükemmel elma sert, kütür kütür ve fazla olgunlaşmamış olandır.   Elma ne kadar olgunlaşırsa, o kadar yumuşak ve unlu olur, daha az pektin içerir.

Elma kalbi korur!

Meyvelerin sultanı diye bilinen elma birçok derde deva olduğu gibi, kalbe de çok iyi gelir. Çünkü elma kandaki kolesterol oranının düşürür. Dalağın kan yapmasını sağlar. Çalışırken devamlı olarak oturanlara, şişmanlara, kanı fazla koyu olanlara elma son derece faydalıdır.

Demir, C vitamini ile birleştiğinde organizma tarafından mümkün olduğunca iyi şekilde emilir. Elmada her ikisi de olduğundan demir eksikliğine bağlı kansızlıkta faydalıdır.

Kan şekerini düşürür

Elma, şeker hastalarını ve kan şekerinin yükselmesini istemeyen kişilerin tercih etmesi gereken ilk meyvedir. Meyve şekeri (früktoz) ihtiva ettiği için kan şekerini yükseltmez.

Elma tansiyonu da düşürür. Yine elmanın güzel kokusu sayesinde sinirler gevşer, insan rahatlar ve böylece tansiyon da düşer.

Zayıflama için ideal

Elma kandaki şekeri geçici olarak yükselttiği için ve pektinler mideye doygunluk verdiğinden kendimizi tok hissederiz. Eğer diyet yapıyorsak, bol bol elma yememizde fayda var. Böylece hem kilo vermiş, hem de sağlıklı kalmış oluruz. Kısacası zayıflamak için mükemmel bir meyvedir.

Elmadaki pektin sindirim kanalından şeker emilimini yavaşlatan, çözünür liftir. Bu, acıkmayı ve aşırı yemeyi önlemeye yardımcı olur.  

Elma nefesi rahatladır!

İngiliz tıp dergisi Thorax’da yayınlanan bir çalışma, haftada en az beş elma yiyenlerin daha kolay nefes aldığını göstermektedir. Bol taze meyve, özellikle elma yemekle akciğer kapasitesi artıyor. Her gün bir elma yiyenlerin hiç elma yemeyenlerden daha fazla nefes verebildiklerini gösterdi. Yani daha sağlıklı olmak için elma yemek gerekli.

Günde bir elma

Elma sindirimi kolay, bol C vitamini ihtiva eden (özellikle kabuğuyla yenildiğinde) ve şeker hastalarına bile tavsiye edilen düşük kalorili bir meyvedir.

İngiltere’deki Milli Kanser ve Tıp Araştırma Merkezi’nin her gün elma yeme alışkanlığı olan 2 bin kişiyi kapsayan ve 17 yıl süren araştırması elmanın (yanı sıra taze meyvenin) önemli faydasını gözler önüne serdi.

British Medical Journal adlı tıp dergisinde yayınlanan araştırma sonuçlarına göre her gün başta elma olmak üzere taze meyve yeme alışkanlığı olanlarda inme (felç) riski böyle bir alışkanlığı bulunmayanlara oranla yüzde 32 az.

Her gün bir elma yemek ayrıca kalp krizi riskini yüzde 24 oranında düşürmektedir.

Elma ayrıca yüksek tansiyon, adale ağrıları, böbrek taşlarına karşı birebirdir.  İdrar yollarını açıyor, gastrit ve ülsere de iyi geliyor.

Yemeklerden sonra yenen elma, çoğu zaman diş fırçalamak gibi etki yapar. Çünkü elma çiğnenirken dişlerin arası çok iyi bir şekilde temizlenir.

Yatmadan önce yenirse dişlerin beyaz kalmasını sağlaması yanında yatıştırıcı etkisinden dolayı uykuyu kolaylaştırır, baş ağrısına iyi gelir.

Protein, vitamin ve doğal kimyasallar sayesinde sindirime yardımcı olur ve kolaylaştırır.  Bağırsak sorunu çeken kişiler için dengeleyici ve normalleştirici bir besindir. Kabızlık sorunu olanlara çok faydalıdır. Bağırsak kanserleri önleyici etkisi vardır.

İçindeki C vitamini ve pektin her derde devadır. Kolesterolü düşürür, sindirim sistemini düzenler, idrar yollarındaki problemlere yardımcı olur.

Elma kürü yapmakla gut, böbrek, mesane hastalıkları ve hemoroitte şifa elde edilir.

Elma yemek için 8 sebep

1. Sabahları hiçbir şey yemeden evvel elma yendiğinde kanı temizler ve toksinleri (zehirli atıkları) atmayı sağlar.
2. Isırarak ve kabuğuyla yenirse dişleri temizler ve diş etlerini güçlendirir.  Sağlık için yararlı lifin yarısından fazlası kabuğunda ve çekirdeğindedir.  Bu yüzden elmayı soymadan, çekirdeği ile beraber yemek en iyisidir.   Ayrıca elma iyi bir antioksidan kaynağıdır. Bir elmanın antioksidanının büyük bir kısmı kabuğundadır, bu da elmayı soymadan yemenin bir başka sebebidir.  
3. Uykudan önce yenirse rahatlatır ve kolay uyumayı sağlar.
4. Yeşil, hafif ekşi olanları mide bulantılarını önler.
5. Gastritten kaynaklanan yanmaları hafifletir.
6. Kabuğuyla pişirildiğinde bağırsakları çalıştırır ve yumuşatır.
7. Bal ekleyerek pişirildiğinde enerji verir.
8. Ortasına biraz marmelat ekleyip fırında pişirildiğinde, özellikle rejim yapanların tatlı yeme arzusunu giderir.

Elmanın özellikleri

• İçinde bulunan mineral tuzlar sayesinde idrar sökücü ve kanı temizleyici özelliği vardır. Ayrıca ürik aside ve romatizmalara karşı güçlendiricidir.
• Vitaminler ve mineral tuzlar aynı zamanda enerji ve tazelik verir.
• Elma polifenolleri antioksidan etki gösterir.
• A vitamininin varlığı solunum yollarını, sinir sistemini, kan damarlarını ve cildi sağlıklı tutar.
• Organik asitler sayesinde hem midenin çalışma düzeni hızlanır, hem de gastrite karşı mücadele verilir.
• İçindeki kükürt ve tanin sayesinde dezenfektandır ve bakterilere karşı korur.
• Sindirimi kolaylaştırdığı gibi kalbi de güçlendirir.
• Elmadaki pektin bağırsak bakterilerini yani mikrobiyomu destekler.
• Kabuğu ile yenirse kabuğundaki ursolik asit antiinflamatuar (yani iltihabı giderici) özellik taşır.
• Elma yeme Alzheimer hastalığını önlemeye veya gelişimini yavaşlatmaya da yardımcı olur.
• Elmanın ilginç bir özelliği de hem ishal hem de kabızlığa yararlı oluşudur.
• Düşük kalorisi yapısı ve kan şekerini yükseltmeyen etkisi ile kilo kontrolüne yardımcı olur.  

Bu yüzden elma gerçekten meyvelerin sultanıdır.  Dengeli beslenmenin güçlü bir parçasıdır. Ve günde bir elma yemek hastalıklardan uzak tuttuğu gibi antioksidan ve biyoaktif bileşiklerlerle sağlıklı yaşlanmayı sağlar. Bu yüzden günde bir elma, sağlığımızın en sıradan alışkanlığı olmalıdır.