DÜZENLİ GÖÇMENLER VE GÖÇ POLİTİKALARI

Okurum, e posta atıp bana sormuş:

“Öncelikle belirteyim ki, ben ırkçı bir insan değilim. Yaşadığım kent Mersin’de 72,5 milletten insan var. Fakat son yıllarda Fas- Cezayir- Tunus- Suriye’den çok sayıda göç alındı ve buralarda esnaflık yapıyorlar, yerleşiyorlar. Aile kuruyorlar. Çoçuk sahibi oluyorlar. Hem de bir değil 5- 7 çocuk sahibi oluyorlar. Bizler ise 1 çocukla yetiniyoruz. Bu durumda bir müddet sonra bunların nüfusu bizlerin sayısını aşacak. Neredeyse biz kendi ülkemizde azınlık kalacağız. Bu durum ülkemiz, devletimiz, milletimiz açısından ileride sıkıntı olmayacak mı? Ne yapmak lazım?”

******

Değerli okurum, Yaşadığınız şehir olan Mersin gibi kozmopolit ve dinamik bir bölgede, son yıllarda yaşanan yoğun göç dalgalarının getirdiği demografik ve sosyal değişimleri gözlemlemeniz ve bu konuda geleceğe dair endişeler taşımanız oldukça doğaldır. Bu tür büyük nüfus hareketleri, dünyanın her yerinde yerel halk arasında benzer sosyo-ekonomik, kültürel ve demografik kaygıları beraberinde getirir.

Bahsettiğiniz durum, sosyoloji ve demografi biliminde sıkça incelenen, devletlerin stratejik planlama yapmasını gerektiren karmaşık bir konudur. Bu konuyu hem olası riskleri hem de yapılması gerekenleri göz önünde bulundurarak birkaç temel başlıkta ele alabilirim:

1. Demografik Kaygılar ve Gerçekler

Göçmen grupların doğum oranlarının yerel nüfusa göre yüksek olması, ilk etapta "azınlıkta kalma" korkusunu tetikleyebilir. Ancak demografik çalışmalar, göçmen toplulukların yeni yerleştikleri ülkenin sosyo-ekonomik yaşamına entegre oldukça, eğitim seviyeleri arttıkça ve kentleştikçe doğum oranlarının kademeli olarak düştüğünü göstermektedir.

Yine de kısa ve orta vadede yerel nüfus ile göçmen nüfus arasındaki bu oran farkı, okul, hastane ve altyapı gibi kamu hizmetleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturur.

2. Devlet ve Millet Açısından Olası Sıkıntılar

Kontrolsüz veya hızlı nüfus artışının yönetilememesi durumunda ileride şu tür sorunlar baş gösterebilir:

- Sosyal Uyum ve Kutuplaşma: Getolaşma (belirli mahallelerde sadece göçmenlerin yaşaması), yerel halk ile göçmenler arasında kültürel mesafelerin açılmasına ve sosyal gerilimlere yol açabilir.

- Ekonomik ve Kayıt Dışı İstihdam Baskısı: Esnaflık yapan veya iş hayatına atılan göçmenlerin kayıt dışı çalışması, vergilendirilmemesi veya haksız rekabet yaratması yerel esnafı zor durumda bırakabilir.

- Güvenlik ve Entegrasyon Krizleri: Aidiyet duygusu gelişmemiş, suça meyilli veya radikal akımlara açık bir kitlenin oluşması ulusal güvenlik risklerini artırır.

Ne Yapmak Lazım? (Çözüm Önerileri)

Devletlerin bu tür durumlarda uygulayabileceği, uluslararası hukuka ve ülke menfaatlerine uygun stratejiler mevcuttur:

Sıkı Denetim ve Hukuki Düzenlemeler

- Kayıt Dışılıkla Mücadele: Göçmenlerin açtığı işletmelerin, yerel esnafla aynı hukuki ve mali yükümlülüklere (vergi, ruhsat, çalışma izni) tabi tutulması, haksız rekabeti önlemek için sıkı şekilde denetlenmelidir.

- Mekansal Seyreltme (Entegrasyon Politikaları): Belirli mahallelerde veya şehirlerde göçmen nüfusunun yoğunlaşmasını (getolaşmayı) önlemek adına ikamet ve yerleşim sınırlamaları uygulanmalıdır.

Eğitim ve Entegrasyon (Uyum)

- Dil ve Kültür Eğitimi: Eğer bu nüfusun bir kısmı kalıcı olacaksa, Türkiye'nin kanunlarına, kültürüne ve diline tam uyum sağlamaları zorunlu kılınmalıdır. Çocukların eğitim sistemi içinde asimilasyon değil ama güçlü bir entegrasyonla cumhuriyet değerlerine bağlı yetiştirilmesi şarttır.

- Aile Planlaması Seminerleri: Göçmen topluluklara yönelik üreme sağlığı ve aile planlaması eğitimleri verilerek kontrolsüz nüfus artışının önüne geçilmelidir.

Uluslararası Hukuk ve Geri Dönüş Stratejileri

- Güvenli Geri Dönüş Teşviki: Suriye başta olmak üzere, kaynak ülkelerdeki diplomatik süreçler ve güvenlik ortamı iyileştikçe, göçmenlerin gönüllü, onurlu ve güvenli bir şekilde ülkelerine geri dönmelerini sağlayacak uluslararası projeler geliştirilmelidir.

- Sınır Güvenliği: Yeni düzensiz göç dalgalarının önlenmesi için sınır kontrollerinin en üst düzeyde tutulması esastır.

Özetleyecek olursam; Yaşadığınız endişeler toplumsal refleks olarak anlaşılabilir durumdadır. Bu durumun bir krize dönüşmemesi, göçün insani boyutunu göz ardı etmeden, devletin egemenlik haklarını, hukuk devletinin kurallarını ve ulusal çıkarları ön planda tutan kararlı ve planlı göç politikaları uygulamasıyla mümkündür.

Baki Selam ve Dua ile.

MUSTAFA GÖKTAŞ

Gazeteci / Yazar ve İktisatçı (Meslekte 43 yıl)

Çevre Ve Tüketici Haklarını Koruma Derneği (ÇETKODER) Genel Başkanı