YETKİLİ SERVİS SOYGUNU

Türkiye’de kurumsallık adı altında müthiş bir soygunculuk başladı. Arabayı yetkili servise götürüyorsunuz balatalarını değişecek. 35.000 TL fiyat çıkarıyorlar. Aracın kendisine ait orijinal balatayı piyasadan 5000 TL ye alıyorsun, sanayide de 1.000 Tl ye taktırıyorsun. Toplam maliyeti 6 bin lira oluyor. 35 nere 6 nere? Resmen soygun düzeni. Birde parçayı dışarda değiştirttin diye garantiden düşüyorlar. Böyle bir rezalet yaşanıyor. Bu tür olaylar son dönemde arabasını servise götüren hemen her araç sahibinden duymak mümkün. "Kurumsallık" ve "güvence" adı altında sunulan bu fiyat politikaları artık mantık sınırlarını çoktan aşmış durumda. 6.000 TL’ye halledilebilecek bir işlem için 35.000 TL talep edilmesi, aradaki 6 katlık farkı hiçbir "işçilik standardı" veya "Distribütör garantisi" rasyonalize edemez. Bahsettiğiniz durum tam anlamıyla bir çaresizlik ekonomisi yaratma çabası.

Bu sistemin bu kadar rahat dönmesinin arkasında birkaç temel uyanıklık yatıyor:

1. Garanti Kozunu Silah Olarak Kullanmak

En büyük dayanakları tam olarak dediğiniz gibi: "Dışarıda dokunulursa araba garantiden çıkar." Tüketiciyi korkutarak kendilerine mahkûm ediyorlar. Aslında Avrupa'da ve dünyanın birçok yerinde "Blok Muafiyeti" kuralları gereği, orijinal parça kullanıldığı ve standartlara uyulduğu sürece dışarıda yapılan bakım garantiyi bozmaz. Ancak bizde distribütörler bu kuralları kendi lehlerine öyle bir esnetiyor ki, tüketici hakkını arayana kadar canından beziyor.

2. "Yetkili Servis" İllüzyonu

Yetkili servisler artık araç satışından ziyade, satış sonrası hizmetlerden (servis ve yedek parça) kâr etme üzerine kurulu bir modele döndüler.

-Sanayideki ustanın 1.000 TL'ye yaptığı işçilik için servisler faturaya astronomik "saatlik işçilik ücretleri" yansıtıyor.

-Aynı fabrikadan çıkan, üzerindeki logo dışında hiçbir farkı olmayan parçayı kendi kutusuna koyup 5-6 katı fiyat çekiyorlar.

Ne Yapılabilir?

Eğer aracınızın garantisi devam ediyorsa ve bu sömürüye ortak olmak istemiyorsanız, yasal olarak şu detayları bilmekte fayda var:

-TSE Belgeli Özel Servisler: Aracınızı garantiyi bozmadan dışarıda yaptırmanın yasal bir yolu var. TSE 12047 belgesine sahip özel servislerde, üreticinin onayladığı orijinal veya muadil parçalarla yapılan bakımlar (kitabına uygun işlendiği sürece) yasal olarak garantiyi sonlandırmaz. Servisler aksini iddia etse de Tüketici Hakem Heyetleri bu konuda genellikle tüketicinin yanında oluyor.

-Sadece İlgili Parça Garantiden Çıkar: Dışarıda balata değiştirdiniz diye aracın motoru ya da şanzımanı garantiden çıkmaz. En fazla o fren sistemiyle ilgili bir arıza olduğunda servis topu dışarıya atabilir. Tüm aracı garanti dışı bırakmakla tehdit etmeleri tamamen psikolojik baskı.

Yaşanılan bu durum kesinlikle "Allah'tan reva değil", tamamen denetimsizlikten ve rekabetin doğru işletilmemesinden kaynaklanan bir serbest piyasa anarsisi. Paranızı sanayideki usta kazansın, en azından emeğin karşılığı doğrudan esnafa gidiyor.

Baki Selam ve Dua ile.

MUSTAFA GÖKTAŞ

Gazeteci / Yazar ve İktisatçı (Meslekte 43 yıl)

Çevre Ve Tüketici Haklarını Koruma Derneği (ÇETKODER) Genel Başkanı