Prof.Dr.Mustafa Kaymakçı

Prof.Dr.Mustafa Kaymakçı

Mail: mustafa.kaymakci68@gmail.com

DİYABET, YOKSULLUK İLE BAĞLANTILI DEĞİL Mİ?

DİYABET, YOKSULLUK İLE BAĞLANTILI DEĞİL Mİ?

27 Kasım 2021 günlü gazetelerde; Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD), Türk Kardiyoloji Derneği (TKD), Türk Nefroloji Derneği (TND) ve Türk Hipertansiyon ve Böbrek Hastalıkları Derneği (THBHD) tarafından hazırlanan raporun sonuçlarının basın toplantısıyla açıklandığı haberi vardı.

Basın toplantısında TEMDDiyabet Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Serpil Salman’ın :“Türkiye Avrupa’da diyabette birinci sırada. Aynı zamanda diyabet için en fazla para harcamak zorunda kalan ülkelerden biriyiz. Diyabet yaşı giderek düşüyor. Çocukluk çağında Tip 2 görebilir olduk. Kilo fazlalığı ve hareketsiz yaşam büyük bir sıkıntı… Sigaradan uzak durmalıyız. Yaşam şeklimizi değiştirerek diyabeti önleyebiliriz. Hareketsizlik ve yaşamın uzaması diyabeti artıran sebeplerin başında geliyor...Düzenli beslenerek ve spor yaparak diyabet sayısını yarı yarıya indirebiliriz.”dediği  belirtiliyordu.

Prof.Salman’ındüzenli beslenme ve sporyapma gibi önermelerine katılmakla birlikte konunun  yoksulluktankaynaklanan besleme rejimimiz ile bağlantısını görmek zorundayız.

Diyabette Avrupa’da Birinci Olmamızın  Birinci Nedeni Ne?

Türkiye'de  günlük enerjinin ortalama  yüzde 50'si ekmek ve tahıl ürünlerinden sağlanmakta.Yıllar içerisinde gıda tüketim eğilimi incelendiğinde de süt-yoğurt, et, taze sebze ve meyvatüketiminin  deazaldığıgözlenmekte.

Toplumun  büyük çoğunluğunu oluşturan  kesimlerinde gıda  güvencesizliği ve hayvansal ürünlerin az miktarda tüketimine bağlı olarak makro ve mikro besin öğeleri eksikliği görülmekte.

Bu şu anlama geliyor;insanlarımız günlük enerjilerini büyük ölçüde ekmek  ve tahıl ürünlerinde alıyor,bu besleme rejimi diyabet hastalığının ortaya çıkmasını tetikliyor.

Diyabette Avrupa’da birinci olmamızın  birinci nedeni bu.

Mutfak’taYangın Var!

Türk-İş’in ,periyodik  açlık ve yoksulluk sınırı araştırmasının sonuçlarına göre Kasım 2017 ayında  açlık sınırı 3 bin 192 TL,yoksulluk sınırı 10 bin 396 TL’sı olarak saptanmış.Raporda ayrıca mutfak enflasyonunun yıllık yüzde 26.82 olduğu da bildirilmiş.

Bunca işsizliğin yanında Türkiye’de çalışan sınıfın yaklaşık yüzde 46’sının asgari ücretle  geçindiği biliniyor. 2021 yılında asgari ücret, brüt 3 bin 577 lira, net 2 bin 825 lira 90 kuruş.Bir başka deyişle  asgari ücret  açlık sınırının altına inmiş.

Şimdi gelin bakalım, insanlarımıza  dengeli beslenmenin ve spor yapmanın gerekliliğinianlatın.Nasıl düzenli beslensinler,işlerindenyorgun argın eve gelenlerin spor yapma güçleri var mı?

Bırakınız diyabette  Avrupa’nın birincisi olmamızı,giderek sağlık kalitesizliği açısından  birinci olmamıza az kaldı.

Çözüm ne?

Sağlığımızda da ortaya çıkan sorunun temelinin,1980’li yıllardan sonra Türk toplumuna Amerikan güdümlü ihracata dayalı neo-liberal politikalardan kaynaklandığını görmek gerekmiyor mu?

Şimdilerde de  döviz kurunu yüksek tutarak bu süreç hızlanmış durumda.Bu politikalar büyük bir çoğunluğa yoksulluk getirmiştir.

Kısaca,Türkiye ekonomide ve onun bir kolu olan tarımda da  bağımsızlığını yitirmiş ve yoksullaşmış.Tarımsal kitlerin özelleştirmelerile , kırsal kesim ve devlet arasındaki bağzayıflamış ve devletin kamu yararı için kullanabileceği örgütler ortadan kaldırılmış. Bunun sonucunda kırsal nüfusun azalması ile tarımsal üretim sekteye uğramış;  temel gıda ürünleri yanında en temel enerji kaynağımız olan buğdayda bile dışa bağımlı olmuşuz.Buğdayda dışa bağımlılık ekmek fiyatlarını da  giderek yükseltmiş.Bugünlerde yoksul kesimlerin ucuz ekmek kuyruklarına bakınız.

Sözü Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü verelim.O, ekonomik ve mali egemenlik olmaksızın , milli egemenliğin olamayacağını vurguluyordu. Bir söylevinde şöyle diyordu: 

Türk tarihi incelenirse bütün yükselme ve gerileme sebeplerinin bir ekonomi meselesinden başka bir şey olmadığı anlaşılır. Tarihimizi dolduran bunca başarılar, zaferler veyahut mağlubiyetler, çöküşler ve felaketler, bunların hepsi; meydana geldikleri devirlerdeki ekonomik durumumuzla ilgili ve bağlantılıdır.” 

Evet,yukarıda da değindiğimiz üzere sağlığımızda da ortaya çıkan sorunun temeli,uygulananneo-liberalpolitikalar ile   yoksulluğun egemen olmasından kaynaklanıyor.

Bu durumu,sağlık alanındaki sivil toplum örgütleri dahil her sivil toplum örgütünün de görmesi gerekiyor.

Sonuçları söylemek ve uygulaması olanaksız öneriler yetmiyor.