Mustafa GÖKTAŞ

Mustafa GÖKTAŞ

Mail: mustafagoktas006@gmail.com

Yediğimiz içtiğimiz sıkı kontrol edilmeli

Piyasada o kadar çok gıda ve gıdaya yönelik iş yapan var ki, kimin nasıl denetlendiğini anlamanız mümkün değil.
Eğer ciddi denetim olsa, bu gıda üreten ve satan iş yerlerinin çoğu kapanmak durumunda kalır. Çünkü çoğunluğu hijyenden yoksun. Bu husustaki usul ve esaslara, mevzuatlara uygun şartlara haiz değiller. Saldım çayıra Mevla kayıra mantığı ile hizmet sunuyorlar. İnsan sağlığı ile de oynuyorlar.
Son zamanlarda Tarım Bakanlığı yetkilileri çok ciddi yönetmelikler ve mevzuatlar çıkardı. Fakat yeterli denetim elemanı olmadığından piyasanın etkin kontrolü yapılamıyor.
Özellikle Lokantalar, pastaneler, tatlı ve pasta imalathaneleri, pişirim fırınları, kebapçılar, tantuniciler, dönerciler, cigerciler, köfteciler başta olmak üzere her tür gıdaya yönelik hizmet veren yerlerin çok sıkı takibi, denetlenmesi lazım.
İlgili Belediyelerin kolluk kuvvetini de alıp sık sık kontrol yapması lazım.
Sağlık açısından, hijyen açısından, mevzuatın emirleri açısından bunun yapılması lazım.
Gıda ile ilgili 5179 sayılı Gıdaların denetimi ile ilgili Tarım Bakanlığı uhdesine bırakılan bir kanun var.
Bu kanunun  “Sağlığın korunması” başlıklı bölümünde,
“MADDE 18. - İnsan sağlığının korunması amacıyla, gıda maddelerini ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten ve/veya satan işyerleri;
a) Bakanlıkça çıkarılacak ilgili yönetmeliklerde belirtilen asgarî teknik, hijyenik ve güvenlik şartlarını taşımak zorundadır.
b) Gıda kodeksine uyulmaksızın gıda maddelerini imal edemez, mübadele konusu yapamaz ve muameleye tâbi tutamaz
c) İnsan sağlığına zarar verecek muhteviyatta gıda maddeleri üretemez, içerisine zararlı bir madde katamaz, böyle bir maddenin kalıntısını bulunduramaz ve gıdaya zararlı özelliğe yol açacak herhangi bir işlem uygulayamaz” demektedir.
Aynı kanunun içinde, “Tüketici haklarının korunması” başlıklı kısımda,
“MADDE 22. - Tüketici haklarının korunması amacıyla, tüketiciler; her türlü gıda maddesi ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten, ithal eden ve satan gerçek veya tüzel kişiler tarafından bilgilendirilir. Lüzumu halinde gıdaların içeriği ve özelliği hakkında tüketicilerin bilgi sahibi olmaları sağlanır. Gıda maddeleri ile ilgili olarak tüketiciler yanıltılamaz ve yanlış yönlendirilemez. Gıda konusunda, tüketici haklarının korunması ve toplumun bütün kesimlerinin gıda kontrol safhalarına katılmasını sağlayacak tedbirle ve buna ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir” der.
Aynı kanunun içinde, “Piyasa gözetimi ve denetimi” başlıklı kısımda,
“MADDE 23. - Bu Kanun ve bu Kanuna istinaden çıkarılan mevzuatın uygulanmasına ilişkin olarak tüm gıda maddeleri ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten, satan işyerleri ile bu yerlerde üretilen, satılan tüm gıda maddelerinin ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin piyasa gözetimi ve denetimi, ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde yapılır. Ancak, halk sağlığını ilgilendiren acil durumlarda gerektiğinde, Sağlık Bakanlığının müdahale hakkı saklıdır. Gıda maddeleri satış ve toplu tüketim yerlerinin denetimi, Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlığın belirleyeceği usul ve esaslar çerçevesinde ilgili mercilerce yapılır” der.
Yine 5996 sayılı Kanun var.
Bu kanunun içeriğinde de Tüketicilerin hepsini ilgilendiren hususlar var.
Bu kanunun adı, VETERİNER HİZMETLERİ, BİTKİ SAĞLIĞI, GIDA VE YEM KANUNU’ dur.
2010 yılında çıkmıştır.
Bu yasanın beşinci bölümünde, “Gıda ve Yem Güvenilirliği, Sorumluluklar, Gıda Kodeksi, Etiketleme ve İzlenebilirlik, Sunum ve Reklâm, Tüketici Haklarının Korunması “ başlıklı bölümde,  21- 22- 23- 24’üncü maddelerinde Tüketiciyi ilgilendiren haklarını koruyan ve madde 40 dada yaptırımlar mevcuttur.
Yine aynı yasanın “Hijyen” başlıklı kısmında, Madde 29 da Tüketiciyi ilgilendiren önemli açıklamalar ve madde 40 ve 41 dede yaptırımlar vardır.
Aynı kanunun ekinde ise ekli tablolarda hangi iş yerlerinde hangi sorumlular çalışacak, eğitim, tahsili, ehliyeti yazılıdır.
Bu tablonun başında ise “GIDA VE YEM İŞLETMELERİNDEN ÜRETİMİN NEVİNE GÖRE PERSONEL ÇALIŞTIRMAK ZORUNDA OLAN İŞLETMELER VE BU İŞLETMELERDE ÇALIŞABİLECEK MESLEK MENSUPLARI“ yazar.
Tabloyu iyi incelerseniz, Devletin tüketicinin hak ve hukukunu korumak adına nasıl tedbir aldığını görürsünüz.
Bu tablonun 9.uncu bölümünde (paragrafında) Hazır yemek, tabldot yemek ve meze üreten işyerleri : “Gıda mühendisi, ziraat mühendisi  (gıda ve süt bölümü), kimya mühendisi, kimyager, diyetisten, ev ekonomisi yüksek okulu beslenme bölümü, veteriner hekim “ bunlardan birisini sorumlu yönetici olarak çalıştırmak zorundadır der.
Yani devlet Tüketici açısından her şeyi garanti altına almış.
Uygulamada yapılmıyorsa, bu hakları aramak sizlere düşer.
Bu arada Tarım Bakanlığının Gıda ve gıda ile temas eden Madde ve Malzemeleri Üreten iş yerlerinin çalışma izni ve gıda sicili ve üretim izni işlemleri ile sorumlu yönetici istihdamı hakkında yönetmeliği var.
Devlet bu kadar yasa ve mevzuatı uygulanmayacaksa neden çıkarmış?
Tarım Bakanlığına ait, 5179 sayılı yasaya istinaden bir yönetmelik çıkarılmıştır.
Bu yönetmeliğin adı:
“Gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten iş yerlerinin çalışma izni ve gıda sicili ve üretim izni işlemleri ile sorumlu yönetici istihdamı hakkında yönetmelik” tir.
Bakın bu yönetmeliğin 5.nci maddesinden başlayıp, 6 – 7 – 8 – 9 – 10 -11- 12- 13- 14- 15- 16- 17- 18- 19- 20- 21 -22 ve sonrası maddeler tamamen bu tür yerlerde usul ve nizamın nasıl olması gerektiğinin altını çiziyor.
Uyulması gereken hijyen ve temizlik kuralları, Tuvalet, banyo gibi yerlerin durumları, çalışan personelin hijyeni davranış ve çalışma şekilleri, yemeklerin taşınması nasıl olacak, servisi nasıl olacak, her şey mevzuat tarafından belirlenmiş.
Ama uygulanmaz ise, sıkı kontrol yapılmaz ise, piyasada cırıt atan bu işletmeler halkın sağlığı ile oynamaya devam ederler.
En kutsal hak, yaşam hakkıdır.
Devlet her tür yasayı çıkarmış ama uygulamıyorlar.
Bu yasaların, yönetmeliklerin, mevzuatın sıkı bir şekilde uygulanması demek, merdiven altı çalışmanın da kökünün kazınması, kayıt dışı ekonominin engellenmesi demek.