AB'de yolculara yeni haklar geliyor: Uçuş gecikirse tazminat

Avrupa Birliği'nin (AB) uçak ile yolculuk edenlerin haklarını yeniden düzenleyen reformu, 13 yılı aşkın müzakerelerin ardından son AB üyesi ülkelerin bakanları tarafından onaylandı.

Ülkeler arasında tazminatların miktarı konusunda uzun süre anlaşmazlık yaşanmıştı. AB ülkeleri başlangıçta, yolcuların tazminat alabilmesi için gecikmenin dört saate çıkarılması ve ödenen tutarların düşürülmesini istemişti. Ancak müzakereler sonunda koşullar büyük ölçüde aynı kaldı:

Yolcular, uçuşları en az üç saat gecikirse tazminat hakkına sahip olmaya devam edecek.

Yolculara ödenecek tazminat tutarları ne kadar olacak?
Mesafeye göre kademelendirilen tazminatlar şöyle:

- Bin 500 kilometreye kadar olan uçuşlarda 250 euro,

 - 3 bin 500 kilometreye kadar ve AB içi uçuşlarda 400 euro,

- 3 bin 500 kilometreden uzun ve AB dışına gerçekleşen uçuşlarda ise 600 euro ödenecek.

Bu eşikler, uçuşun tamamen iptal edilmesi durumunda da geçerli olacak ancak bu durumda, iptalin kalkıştan en az 14 gün önce bildirilmemiş olması şartı aranıyor.

Tazminat için diğer koşullar neler?
Tazminat için gecikme veya iptalden havayolu sorumlu olacak. Yeni düzenlemeyle birlikte havayollarının sorumlu tutulamayacağı "olağanüstü koşullar" da listelenecek: Örneğin sorun çıkaran yolcular, hava koşulları, doğal afetler veya havalimanı ile yer hizmetleri sağlayıcılarının grevlerbu kapsamda sayılacak. Ancak havayolu, bu koşulların aksaklığa doğrudan neden olduğunu kanıtlamak zorunda kalacak.

Havayolu şirketleri, yolculuğun sona ermesinden itibaren 96 saat içinde yolcuları hakları ve bu hakları nasıl kullanabilecekleri konusunda bilgilendirmek zorunda olacak. Yolcuların bu hakları talep etmek için dokuz ay süresi olacak. Ardından havayolu, 30 takvim günü içinde ödemeyi yapmak ya da tazminat ödemeyeceğinin gerekçesini yolcuya bildirmek zorunda kalacak.

AB Yolcu Hakları Mührü geliyor
AB'nin hedefi, mağdurların tazminat başvurusunu kolaylaştırmak ve daha fazla kişinin haklarını kullanmasını sağlamak.

Bundan böyle ayrıca havayollarının AB kurallarına tabi olduklarını gösterebilecekleri gönüllü bir "AB Yolcu Hakları Mührü" de oluşturulacak.
14 yaşından küçük çocuklar koltuk rezervasyonu yapmayacak
14 yaşından küçük çocuklar, ebeveynlerinin yanında oturabilmek için koltuk rezervasyon ücreti ödemek zorunda kalmayacak. Bu hak, hamile yolcular ile hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular ve refakatçiler için de geçerli olacak. Havayolları ayrıca biletlerdekiisim yazım hatalarını ücretsiz düzeltmek ve check-in yapmış yolculara ek ücret almadan biniş kartı çıktısı vermek zorunda kalacak.

Havayolu şirketleri, fiyat karşılaştırmasını kolaylaştırmak amacıyla bundan böyle standart olarak el bagajı dahil fiyatı göstermek zorunda olacak. Buna rağmen havayolları, büyük sırt çantasından gönüllü olarak feragat eden yolculara daha uygun fiyatlı biletler sunmaya devam edebilecek.

Rezervasyonundan farklı olarak daha düşük bir uçuş sınıfında seyahat etmek zorunda kalan (downgrade) yolcular, ödedikleri tutarın bir kısmını 14 gün içinde otomatik olarak geri alacak. Tutarın miktarı, kişisel bilet fiyatına ve mesafeye göre belirlenecek.

Aksaklık durumunda yolcuların hangi haklara sahip olduğu da bundan sonra daha net ifade edilecek: İki saatlik bekleme sonrası ikram, üç saat sonra yemek, sonrasında her beş saatte bir yemek (günde en fazla üç öğün) verilecek. Yolcular ayrıca internet erişimi ve en az iki telefon görüşmesi hakkına da sahip olacak.

Gidiş-dönüş bileti birlikte alıp gidiş uçuşunu veya bir kısmını kullanmayan (no-show) yolcular, buna rağmen dönüş uçuşuna binebilecek ve bunun için ek ücret talep edilemeyecek. Uygulamada uçuşları birlikte satın almak bazen daha ucuz olabiliyor ve yolcular bu yüzden bilinçli olarak bir kısmını kullanmıyor ya da istemeden bir uçuşu kaçırabiliyor.

Alternatif ulaşımda haklar neler olacak?
Konaklamanın gerekli olduğu durumlarda yolcular ücretsiz olarak otele yerleştirilecek ve havalimanı ile konaklama yeri arasında ücretsiz taşınacak. Havayolu bu desteği sağlamazsa, yolcular kendileri uygun çözümler bulabilecek ve sonradan geri ödeme talep edebilecek.

Yolcular, sorun yaşanması durumunda çoğu zaman başka bir şekilde taşınma hakkına da sahip olacak. Bu, varış noktasına yakın başka bir havalimanına, farklı bir güzergâha, başka bir havayoluyla ya da örneğin trenle taşınma şeklinde de olabilecek. Ancak seyahat koşullarının karşılaştırılabilir olması gerekecek: Yani örneğin direkt uçuş rezervasyonu yapmış yolcular, birden fazla aktarmalı uçuşa binmeye zorlanamayacak.

Havayolu, yolculara üç saat içinde uygun bir alternatif sunmak zorunda olacak. Aksi halde yolcular kendi ulaşımlarını kendileri organize edebilecek. Havayolu şirketi bu durumda en fazla orijinal bilet fiyatının dört katını geri ödemek zorunda olacak. Şu ana kadar bu tutar için sabit bir üst sınır bulunmuyordu.

Yeni kurallar nerede ve ne zaman geçerli olacak?
Yeni kurallar, havayolu şirketinden bağımsız olarak AB içinde kalkan tüm uçuşlar için geçerli olacak. Uçuş AB dışından kalkıp AB'ye inerse, yeni kurallar yalnızca uçuşu gerçekleştiren havayolunun merkezinin AB'de olması durumunda uygulanacak. Yeni kurallar yürürlüğe girdiğinde havayolu şirketlerine bunları uygulamaları için önce 12 ay süre tanınacak. Yolcular için yeni hakların muhtemelen 2027'nin ortasından itibaren geçerli olması bekleniyor.

Yolcu hakları reformundan bağımsız olarak, AB Parlamentosu ve üye ülkeler, seyahat haklarının uygulanmasına ilişkin değişiklikler konusunda Haziran ayında anlaşmaya varmıştı. Bu değişikliklerin hâlâ resmi olarak onaylanması gerekiyor. Ancak AB Konseyi'ne göre, bunların da yolcu hakları reformuyla aynı zamanda yürürlüğe girmesi planlanıyor.

Bu kapsamda öngörülenler arasında, yolcuların tazminat veya geri ödeme talebinde bulunabileceği standart bir form da yer alıyor. Bundan böyle şu husus da netleşecek: Bir uçuş iptal edildiğinde, ödenen ücret tam olarak iade edilecek.

DW / BÜ, HS
haber içerik kaynak:
https://www.dw.com/tr/abde-yolculara-yeni-haklar-u%C3%A7u%C5%9F-gecikirse-tazminat-geliyor/a-77954616