AT ETİNİDE YEDİRİRLER, İT ETİNİ DE…

Toplu yemek üreten yerlerin uyması gereken kurallar ve yasal zorunlu olarak bulundurması gereken belgeler vardır. Gıda mühendisi, Diyet uzmanı çalıştırmak zorunda olanlar vardır.  Devlet ihale ile gıda maddesi alıyor. Bu ihalelerde yerine göre muayene ve kontrol komisyonu kabul komisyonları var. Bunlar işini ciddi yapmazlar ise ve bu işi yapanlar ehil olmaz ise Millete at et ide eşek eti de domuz eti de yedirirler… Ayrıca bunların denetimi neden ciddi yapılmaz...  Toplu yemek sektörü (catering), doğrudan toplum sağlığını ilgilendiren ve hata payının sıfır olması gereken bir alandır. Sorduğum sorular, sistemdeki hem yasal gereklilikleri hem de denetim mekanizmasındaki kritik boşlukları hedef alıyor.

​Toplu Yemek Sektöründe Güvenlik: Kim Ne Yiyor, Kim Denetliyor?

​Dışarıda yemek yemek ya da bir kurumun yemekhanesinden faydalanmak, aslında o işletmeye hayatınızı emanet etmektir. "Mutfak" kapalı bir kutu olduğu için, tüketicinin korunması tamamen yasal zorunluluklara ve vicdani denetime bağlıdır.

​1. Yasal Olarak Bulundurulması Gereken Belgeler

​Bir toplu yemek firmasının (catering) faaliyet gösterebilmesi için şu temel belgeler olmazsa olmazdır:

​İşletme Kayıt Belgesi: Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan alınır.

​Gıda Üretim İzni: Üretilen her ürün grubu için ayrı tanımlanmalıdır.

​HACCP ve ISO 22000 Belgeleri: Tehlike analizi ve kritik kontrol noktalarını belirleyen uluslararası güvenlik standartları.

​Portör Muayeneleri ve Hijyen Eğitimi Sertifikaları: Çalışanların bulaşıcı hastalık taşımadığını ve hijyen kurallarını bildiğini kanıtlar.

​Su Analiz Raporları: Yemekte kullanılan suyun içilebilir olduğunu gösterir.

​2. Gıda Mühendisi ve Diyetisyen Zorunluluğu

​En çok merak edilen konulardan biri personel zorunluluğudur:

​Gıda Mühendisi: 5996 sayılı kanun gereği, belirli bir beygir gücü veya personel sayısının üzerindeki yemek fabrikaları, "İstihdamı Zorunlu Personel" kapsamında gıda mühendisi, veteriner hekim veya ziraat mühendisi çalıştırmak zorundadır. Bu kişi üretimin hijyeninden ve teknik sürecinden sorumludur.

​Diyetisyen (Diyet Uzmanı): Her yemek fabrikası diyetisyen çalıştırmak zorunda değildir. Ancak; hastaneler, huzurevleri ve özel diyet menüsü çıkaran kurumlar diyetisyen bulundurmakla yükümlüdür.

​Neden Zorunlu Değil? Yasalar, diyetisyeni bir "sağlık personeli" olarak görür ve daha çok kalori hesabı ile hastalıklara yönelik beslenme planlamasında konumlandırır. Gıda güvenliği (mikrobiyolojik riskler) ise mühendislik alanına girdiği için teknik sorumluluk mühendislere verilmiştir.

​3. Devlet İhaleleri ve Muayene Kabul Komisyonları:

​Devlet, okullara, kışlalara veya hastanelere gıda alırken ihale açar. Burada en büyük risk, "en ucuz fiyat" politikasının gıda kalitesini düşürmesidir.

​Komisyonların Görevi ve Riskler:

İhale şartnamesine uygun malın gelip gelmediğini kontrol eden "Muayene ve Kabul Komisyonları", işin ehli (gıda mühendisi, veteriner vb.) kişilerden oluşmazsa şu sonuçlar doğar:

​Tağşiş (Hileli Gıda): Dana eti yerine at, eşek veya domuz eti karışımları.

​Kalitesiz Hammadde: Son kullanma tarihi yaklaşmış veya uygun saklanmamış ürünlerin kullanımı.

​Eğer komisyon üyeleri sadece kâğıt üzerinde imza atar, gelen ürünün laboratuvar analizlerini istemez veya fiziksel muayeneyi (renk, koku, doku) ciddiye almazsa, halkın sağlığıyla oynanmış olur.

​4. Denetimler Neden Yetersiz Kalıyor?

​Halkın en büyük şikâyeti olan denetim yetersizliğinin birkaç temel sebebi vardır:

​Personel Sayısı: Tarım ve Orman Bakanlığı'nın denetçi sayısı, Türkiye'deki toplam işletme sayısına oranla düşüktür.

​Haberli Denetimler: Bazı denetimlerin önceden sezilmesi veya işletmenin o anlık "hazırlık" yapması gerçek durumu gizleyebilir.

​Cezaların Caydırıcılığı: Kesilen para cezalarının, hileli üretimden elde edilen kârın yanında düşük kalması, kötü niyetli işletmeleri durdurmamaktadır. ​Vatandaş olarak bizlerin de denetçi olması gerekir. Yemek yediğiniz yerin İşletme Kayıt Numarasını sorgulamak, şüpheli durumlarda ALO 174 Gıda Hattı'nı aramak sivil bir görevdir. Gıda güvenliği, sadece kâğıt üzerindeki imzalarla değil, tarladan çatala kadar süren vicdanlı bir takip zinciriyle sağlanır.

​Şimdi geleyim bu aşevindeki işe. Burada da sunulan toplu bir yemek ve hem de devlet eli ile… Burada Belediye eti ihale ile almış. Tamam. Ancak eti satan yani ihaleyi kazanıp bu malı aşevine veren, ilgili ve yetkiliye teslim eden, eti teslim ederken ve verirken, ihalede mal kabul komisyonu, kontrol komisyonu, muayene komisyonu, her ne ise, bunlar bu eti kontrol etmeden mi almışlar? Tarım müdürlüğünden gelip bizi denetliyorlar demek işin gıygıdı kısmıdır. Orası rutin şekilde gelip denetler gider. Her gün sizin malın başında durmaz.

Sizin kontrol, muayene, kabul komisyonlarınız var, bunların içinde gıda mühendisleri ve diyet uzmanları olması lazım, bunlar bunu kontrol etmediler mi? Etmediler ise niye, neden, niçin ve kim için? Siz denetimi düzgün yapmaz iseniz, elin oğlu at etini de it etini de bu millete yedirir. Sorumluluk bu malı alan, kontrol etmeyen, muayene etmeyen, baştan savma malı kabul edendedir. Ayrıca oradaki baş aşçı, aşçı yardımcısı ve teknik personel bunu pişirirken fark etmemişler mi, onlara da sorulmalıdır? Onlar nasıl işinin ehli uzmanı kişiler öyle?

Devlet bu işi hafife almamalı, adli soruşturması ciddi yapılmalı, memlekete örnek olacak şekilde de cezalandırılmalıdırlar ki, başkaları ibret alıp, bu düzene, dümene düşmesinler. Belediye başkanının işi gücü yok bize at eşek etimi yedirecek (!) Burada işini doğru yapmayan, eksik yapan, ihmal eden, görevi kötüye kullanan var, mesele onları çıkartıp ibreti âlem cezalandırmaktadır.

5018 SAYILI KAMU MALİ YONETIMI VE KONTROL KANUNU açısından DEVLETİN ZARARI MESELESİ İLE OLAYLARA BAKTIĞIMIZDA:  “….. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanun’un “Kamu Zararı” başlıklı 71’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kamu zararı, “kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tanımlanmış olup bahse konu maddenin ikinci fıkrasının (g) bendinde ise, “Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması” hususu kamu zararının belirlenmesinde esas alınacak kriterler arasında sayılmıştır. 

Hesap verme sorumluluğu: Madde 8- Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır. 

Üst yöneticiler: Madde 11- Bakanlıklarda ve diğer kamu idarelerinde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali ve belediyelerde belediye başkanı üst yöneticidir. Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden .... mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar. Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.. DEMEKTEDİR.

Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8. Maddesinde YUKARIDA NE DİYORDU?:  “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”

ALLAH BU DEVLETE VE MİLLETE ZEVAL VERMESİN

CEVAP VE DÜZELTME HAKKINA SAYGILIYIZ. 

Cevabı yazıda, adı geçen ilgilisi ve yetkilisi göndermesi gerekir. Telefon ve iletişim bilgilerini koymayı unutmayınız.

CEVAP GÖNDERECEĞİNİZ e- posta ADRES: 

batuhansezerhaberanaliz06@gmail.com