GAZETECİ YAZAR MUSTAFA GÖKTAŞ GAZİANTEPTEN YAZDI: 2028 DE SEÇİM DE HALKIN DURUŞU NE OLUR?

Araştırmacı Gazeteci Yazar ve İktisatçı, Mustafa Göktaş önemine binaen yazdı:2028 DE SEÇİM DE HALKIN DURUŞU NE OLUR?
Ülkemizde ekonomik sıkıntılar hat safhada. Her kesimde bir bocalama var. Yokluk ve yoksulluk hat safhada. Asgari ücretle, emekli yaşam savaşı veriyor. Diğer taraftan yolsuzluk, hırsızlık, arsızlık ve kamu malını devşirme işlerine yapılan operasyonlar var. Gençliğin sorunları farklı, yaşlıların sorunları farklı. Nüfus yaşlanıyor, gençlik evlenmiyor çocuk yapmıyor. Adalet arayanlar, özgürlük peşinde koşanlar, hak kaybına uğradım diyenler, adil yargılama yapılmadı diyenler, masumiyet karinem yok sayıldı diyenlerin seslerini duyuyoruz. Siyasi partilerin çatısındaki oradan oraya geçen vekil, belediye başkanı ve diğerleri ayrı bir konu. Toplumsal bir ahlaki çöküntü ve dejenerasyon yaşanıyor. 2028 de seçim olsa, bu yaşananlar sonrası, halk nasıl bir tercih yapar ve tavır takınır? Bu konuyu ele aldım, bakalım ne diyeceksiniz?
Geçim sıkıntısı, adalet ve hukuk güvenliği tartışmaları, yolsuzluk soruşturmaları, parti değiştirmeler ve demografik kırılmalar aynı anda yaşandığında seçmenin siyasete bakışı klasik "iktidar–muhalefet" kalıplarının ötesine geçebiliyor. 2028 seçimlerine (veya olası daha erken bir sandığa) kadar olan süreçte seçmenin ne tür tercihler yapabileceği ve nasıl bir tavır takınabileceği, siyaset bilimi ve güncel kamuoyu eğilimleri çerçevesinde birkaç ana senaryo etrafında şekilleniyor.
Sandıktan Kopuş ve Protesto Oy. Ekonomik daralma ile hukuk ve etik tartışmaların üst üste binmesi, ilk etapta mevcut siyaset kurumunun tamamına karşı bir mesafe üretiyor. Nitekim 2026 sonbaharında yapılan araştırmalarda kararsızların ve sandığa gitmeyeceğini söyleyenlerin toplamının önemli bir orana ulaştığı görülüyor.
Sandığa gitmeme / geçersiz oy: "İktidar da değişse, muhalefet de gelse düzen değişmiyor" duygusu güçlenirse, özellikle gençler ve apolitikleşen kesimlerde sandıktan uzaklaşma artabilir.
Sistemi sarsan protesto oy: Seçmen, yerleşik partilere ders vermek için daha önce denemediği yeni oluşumlara, küçük partilere veya protesto niteliği taşıyan adaylara yönelebilir.
"Cebim ve Adalet" Odaklı Pragmatik Oy. Seçmen davranışında ideolojik bağlılıklar kadar, günlük hayatın gerçekleri de belirleyici olur.
Ekonomik belirleyicilik: Asgari ücretin ve emekli aylıklarının alım gücü, kira ve gıda enflasyonu seçmenin en somut gündemi olmaya devam ederse, 2028'e yaklaşırken uygulanacak ekonomik politikalar, gelir transferleri ve alım gücündeki iyileşme/kötüleşme doğrudan sandığa yansır.
Hukuk, liyakat ve etik arayışı: Adil yargılanma, masumiyet karinesi, kamu kaynaklarının kullanımı ve yolsuzluk iddiaları bir kesim seçmen için "ekonomiden bile önce gelen bir beka ve düzen meselesi" haline gelebilir. Bu seçmen grubu, şeffaflık ve kurumsal denetim vaadini daha güçlü sunan adrese yönelebilir.
Siyasi Transferlere ve İlkesizliğe Tepki. Vekil ve belediye başkanlarının parti değiştirmesi veya siyasi kulislerdeki savrulmalar, seçmende "temsil krizi" yaratır. Seçmen, kendi oyuyla seçtiği bir ismin ya da partinin farklı saflara geçmesini "iradenin gaspı" veya "koltuk hesabı" olarak yorumladığında, bu durum hem transfer yapan kişiye hem de onu kabul eden yapıya tepki oyu olarak dönebilir. Buna karşılık, "ilke, tutarlılık ve bedel ödeme" vurgusu yapan aktörler bu iklimde seçmen nezdinde puan toplayabilir.
Kuşak ve Demografi Farkının Sandığa Yansıması. Nüfusun yaşlanması, evlilik ve doğum hızındaki gerileme ile gençlerin gelecek kaygısı, 2028 seçmen profilini de dönüştürüyor:
Genç seçmen: Barınma, istihdam, ifade özgürlüğü ve yurt dışı/gelecek kaygısı yüksek bir kitle; ikna edilmediğinde sandığa küsebilir ya da değişim vaadi yüksek seçeneklere yönelebilir.
Emekliler ve yaşlı nüfus: Sağlık hizmetleri, emekli maaşlarının yeterliliği ve sosyal güvenlik politikaları bu grubun önceliğidir; nüfus yaşlandıkça bu kesimin sandıktaki ağırlığı daha da artar.
Halk Nasıl Bir Tavır Takınabilir? 2028'e giden yolda tek bir "kesin" sonuçtan söz etmek zor; ancak seçmenin tavrı büyük ölçüde şu üç sorunun yanıtına bağlı olacak:
Ekonomide somut bir rahatlama hissedilecek mi?
Hukuk, adalet ve kamu kaynaklarının denetimi konusunda güven verici adımlar atılacak mı?
Siyaset kurumu, yaşanan ahlaki ve temsili aşınmayı tamir edebilecek yeni bir dil ve kadro/program sunabilecek mi?
Bu başlıklarda ilerleme görülürse seçmen sandıkta değişim veya konsolidasyon yönünde netleşebilir; aksine tıkanıklık ve hayal kırıklığı sürerse sandıktan kopuş, parçalı oy ve yüksek öfke tablosu öne çıkabilir. Bugün seçmenin kararını en çok etkileyecek olan başlık geçim sıkıntısı mı, yoksa adalet ve siyasi etik tartışmaları mı olacak? Birde buna bakalım:
İnsanların gündelik hayatı zorlaştıkça ve kamusal güven sarsıldıkça, öncelik sırası da kendi içinde bir mantık kuruyor.
Önce Adalet: Güvenin Temeli. Adalet ve hukuk güvencesi en başa yazıldığında, bunun arkasında "Kurallar herkes için aynı mı işliyor?" sorusu yatıyor.
Adil yargılanma, masumiyet karinesi ve hak arama özgürlüğüne dair kuşkular büyüdüğünde, vatandaş yalnızca bir politika tercihinde bulunmuyor; kişisel güvenliğini ve geleceğini savunuyor. Adalete olan inanç zedelendiğinde, ekonomik vaatler bile "Peki ya yarın benim hakkım, malım ya da özgürlüğüm korunacak mı?" şüphesiyle karşılanabiliyor.
Sonra Geçim Sıkıntısı: Günlük Hayatın Sınırı. Geçim sıkıntısı ikinci sırada yer aldığında, bu onun önemsiz olduğu anlamına gelmiyor; tam tersine, her gün yaşanan somut bir baskı olarak öne çıkıyor. Kira, gıda, faturalar, asgari ücret ve emekli aylıkları arasındaki makas açıldıkça, ekonomik sorunlar soyut birer istatistik olmaktan çıkıp mutfaktaki, pazardaki doğrudan bir gerilime dönüşüyor. Pek çok seçmen için geçim derdi, sabrın sınırını belirleyen en yakıcı gündem; ancak bir kesim için bu sıkıntının kalıcı çözümü, yine adaletli ve öngörülebilir bir düzenle bağlantılı görülüyor.
En Sonda Siyasi Etik ve Rezaletler: Sabrı Taşıran Damla. Yolsuzluk iddiaları, kamu kaynaklarının tartışmalı kullanımı ve parti transferleri gibi etik dışı görülen tablolar en sona konduğunda, bunlar çoğu zaman bardağı taşıran son damla işlevi görüyor. İnsanlar ekonomik olarak zorlanırken veya hukuki süreçlerle ilgili kaygı taşırken, siyaset kulislerinde "çıkar ve koltuk hesabı" algısı güçlendiğinde öfke katlanabiliyor. Bu başlık, seçmenin "Biz burada neyin bedelini ödüyoruz?" diye sormasına yol açarak mevcut siyaset diline ve kadrolarına duyulan tepkiyi keskinleştiriyor.
Peki, Bu Sıralama 2028'de Nasıl Bir Davranışa Dönüşebilir? Eğer seçmenin zihninde tablo gerçekten adalet → geçim → siyasi etik şeklinde diziliyorsa, sandıkta şu eğilimlerin güçlenmesi beklenebilir:
Koşullu ve hesap soran seçmen: Yalnızca "kim ne kadar verecek?" diye değil, "kurallara kim uyuyor, kamu malını kim koruyor, verdiği sözün arkasında kim duruyor?" diye soran bir profil öne çıkabilir.
Yüksek hassasiyet, düşük tolerans: Adalet duygusunu zedeleyen adımlar, geçim sıkıntısını derinleştiren politikalar ve etik açıdan tartışmalı hamleler seçmen nezdinde daha hızlı ve sert karşılık bulabilir.
Bu üç başlıktan hangisinde atılacak somut bir adım —örneğin hukukta güven tazeleyen bir düzenleme, alım gücünde hissedilir bir artış ya da etik ilkelerde net bir duruş— seçmenin bu öfkesini yatıştırmaya daha erken etki edecektir? Birde bu açıdan bakalım:
Siyaset bilimi literatürü ve kamuoyu araştırmacıları, seçmen güveninin yeniden inşasında hukuki güvence ile siyasi etik ilkelerinin birbirini tamamlayan iki temel unsur olduğuna dikkat çekiyor. Hukukçular ve siyaset sosyologlarına göre, yalnızca vaatlerle sınırlı kalmayan, kurumsal ve bağlayıcı nitelik taşıyan adımlar seçmen nezdinde daha hızlı karşılık bulabiliyor. Bu iki alanda atılabilecek somut adımların seçmen davranışı üzerindeki olası etkileri şöyle değerlendirilebilir:
Hukukta Güveni Tesis Eden Düzenlemeler. Hukuk devleti ve yargı bağımsızlığı üzerine çalışan uzmanların vurguladığı üzere, seçmenin adalet duygusunu onaran adımlar genellikle gündelik hayatta doğrudan hissedilen güvencelerle ortaya çıkıyor:
Adil yargılanma ve masumiyet karinesinin korunması: Tutukluluğun istisna olması, yargı süreçlerinin makul sürede tamamlanması ve yüksek mahkeme kararlarının eksiksiz uygulanması, hukuki öngörülebilirliği güçlendiren başlıklar arasında sayılıyor.
Liyakat ve şeffaflık: Kamu görevlerine alımlarda ve terfilerde nesnel ölçütlerin esas alınması, "kural herkes için aynı işliyor" algısını pekiştirebiliyor.
Ekonomiye dolaylı etkisi: İktisatçıların da sıkça belirttiği gibi, hukuki belirliliğin artması yerli ve yabancı yatırım ortamını iyileştirerek orta vadede geçim sıkıntısının hafifletilmesine de zemin hazırlayabiliyor.
Etik İlkelerde Net ve Bağlayıcı Duruş. Siyasi etik ve kamu yönetimi uzmanlarına göre, yolsuzluk iddiaları ve parti transferleri karşısında duyulan toplumsal tepkiyi azaltmanın yolu, siyasi aktörlerin kendilerini bağlayan kurallar koymasından geçiyor:
Siyasi Etik Yasası ve mal varlığı şeffaflığı: Milletvekilleri, belediye başkanları ve üst düzey kamu görevlilerinin mal varlıklarının düzenli ve denetlenebilir biçimde kamuoyuna açıklanması, şeffaflık beklentisine doğrudan yanıt verebiliyor.
Kamu kaynaklarının sıkı denetimi: Sayıştay denetimlerinin etkinleştirilmesi, kamu ihalelerinde istisnaların daraltılması ve yolsuzluk iddialarında dokunulmazlık veya siyasi koruma zırhının kaldırılması, "kamu malı korunuyor" güvenini tesis edebiliyor.
Siyasi transferlere yönelik ilkesel tutum: Seçmenin oyuyla seçilen isimlerin parti değiştirmesini zorlaştıran veya etik açıdan sınırlandıran düzenlemeler ve partilerin bu konuda tutarlı davranması, temsil krizini hafifletebiliyor.
Seçmen Açısından Bu Ne Anlama Gelir? Kamuoyu analizlerine göre, bu iki alanda atılacak inandırıcı adımlar seçmenin "sistem tamamen tıkandı" duygusunu kırabilir. Ancak uzmanlar, seçmenin geçmiş deneyimlerden dolayı söylemden çok uygulamaya baktığını; dolayısıyla bu adımların kâğıt üzerinde kalmayıp somut örneklerle desteklenmesi halinde sandıktaki öfkenin ve kararsızlığın azalabileceğini ifade ediyor.
Allah Devlete ve Millete Zeval Vermesin.
Devamı Devlet, Nasibi Cennet, Bekayı İman, Rızayı Rahman..
HUBBÜL VATAN MİNEL İMAN.
Baki Selam ve Dua ile.
MUSTAFA GÖKTAŞ
Gazeteci / Yazar ve İktisatçı (Meslekte 43 yıl)
Kişisel instağram sayfam:
https://www.instagram.com/mustafagoktas6468/
youtube kanalımız:
https://www.youtube.com/@haberanaliznet2454
haberanaliz Facebook gurubu:
https://www.facebook.com/groups/haberanaliz.net
haberanaliz X hesabı:








































