GAZETECİ YAZAR MUSTAFA GÖKTAŞ YAZDI: TUTUKLU YARGILAMA İŞİNE ACİL ÇÖZÜM GEREK

Aslında Tutuklu yargılamaların azaltılması yasal düzenlemelerden ziyade, yargı pratiğindeki uygulamaların ve zihniyetin değişmesini gerektiren karmaşık bir süreçtir.

Tutukluluk Sürecini Zorlaştıran Temel Faktörleri şöyle sıralayabilirim:

Toplumsal Baskı: Sosyal medyada oluşan adalet talepleri ve infialler, mahkemeleri tutuklama kararı vermeye yönelten en büyük etkenlerin başında geliyor.

Hâkimlerin Çekincesi: Şüphelileri serbest bırakan hâkimlerin sosyal medyada hedef gösterilmesi veya haklarında soruşturma açılması endişesi, tutuklamayı "güvenli bir liman" haline getirmekte.

Alternatiflerin Yetersizliği: Adli kontrol ve elektronik kelepçe gibi mekanizmaların halen teknik ve hukuki altyapısı, tutuklamaya tam bir alternatif olarak yaygınlaştırılamamıştır.

Soruşturma Süreleri: Delillerin toplanması, adli tıp raporları ve siber incelemelerin çok uzun sürmesi, kişilerin uzun süre tutuklu kalmasına yol açmaktadır.

Çözüm İçin NAÇİZANE Hangi Adımlar Atılabiliriz?

Yargı Bağımsızlığı: Hâkimlerin kamuoyu baskısından etkilenmeden, tamamen dosyadaki somut delillere göre karar verebileceği güvenceler artırılmalıdır.

BİOSİS ve Dijital Takip: Karayolu kontrolü yerine telefon üzerinden biyometrik imza (BİOSİS) gibi dijital takip sistemleri hızla devreye alınarak ev hapsi ve adli kontrol etkinleştirilmelidir.

Katalog Suçların Daraltılması: Kanunda otomatik tutuklama gerekçesi gibi algılanan "katalog suçlar" listesi daraltılmalı ve tutuklama kararlarında somut delil şartı kesin olarak aranmalıdır.

Tazminat ve Sorumluluk: Haksız tutuklama kararı veren veya soruşturmayı haksız yere uzatan yargı mensuplarının sorumluluk mekanizmaları işletilmelidir.

Yasalarda tutukluluğun "istisna" olduğu yazsa da, bu durumun fiiliyata dökülmesi için yargı üzerindeki toplumsal ve idari baskının kaldırılması şarttır.

GAZETECİNİN SANATÇININ, SÖYLEMİ, PAYLAŞIMI NEDENİYLE HAKARETTEN TUTUKLANMASI

İfade özgürlüğü, eleştiri ve hakaret suçları nedeniyle yaşanan tutuklamalar, Türkiye'de hem hukuki hem de toplumsal açıdan en çok tartışılan ve eleştirilen konuların başında gelmektedir.

Cezaevlerindeki doluluk oranı da bu kararların sorgulanmasını haklı olarak artırmaktadır.

Hakaret Suçundan Cezaevine Girmek:

Yasal Durum: Türk Ceza Kanunu'na göre hakaret suçu normalde hapis cezası gerektirse de, ceza süreleri düşük olduğu için infaz yasası gereği bu kişilerin doğrudan kapalı cezaevine girmemesi ya da çok kısa sürede denetimli serbestlikle çıkması gerekir.

Tutuklama Gerekçesi: Kamuoyunda tepki çeken olaylarda mahkemeler, cezalandırma amacından ziyade "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" veya "Cumhurbaşkanına hakaret" gibi katalog niteliğindeki maddeleri gerekçe göstererek tedbir amaçlı tutuklama kararı vermektedir.

Asıl Amaç: Hukukçulara göre bu tür tutuklamalar bir cezadan ziyade, kamuoyundaki infiali teskin etmek veya caydırıcılık yaratmak amacıyla bir "erken infaz" veya "gözdağı" aracı olarak kullanılmaktadır.

Sanatçı ve Gazetecilerin Tutuklanmasının toplumda Etkileri:

Otosansür Riski: Bir yazı, eleştiri veya sosyal medya paylaşımı nedeniyle bir gazetecinin veya sanatçının tutuklanması, toplumun genelinde bir korku iklimi yaratarak insanların fikirlerini beyan etmekten çekinmesine (otosansür) yol açıyor.

Cezaevlerinin Durumu: Hakaret veya ifade içerikli suçlardan ötürü cezaevlerinin dolması, adalet sisteminin asıl odaklanması gereken ağır suçlar (cinayet, hırsızlık, dolandırıcılık) üzerindeki yükü ve maliyeti artırmaktadır.

Uluslararası İmaj: İfade özgürlüğü kapsamındaki tutuklamalar, Türkiye'nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) nezdinde sürekli ihlal kararları almasına ve hukukun üstünlüğü endekslerinde gerilemesine neden olmaktadır.

Çözüm Önerilerimiz Nedir?

Paraya Çevrilme: Hakaret ve ifade suçlarının tamamen hapis cezası kapsamından çıkarılarak idari para cezasına veya tazminata dönüştürülmesi tartışılmaktadır. Bu nedenle bu iş hızlandırılmalıdır.

AİHM Kriterleri: Eleştiri ve ağır eleştirinin hakaret sayılmaması yönündeki uluslararası standartların yerel mahkemelerce de eksiksiz uygulanması gerekmektedir.

ALLAH DEVLETE VE MİLLETE ZEVAL VERMESİN.

Devamı devlet, Nasibi cennet, Bekayı imân, Rızayı Rahman..

Baki Selam ve Dua ile.

MUSTAFA GÖKTAŞ

Gazeteci / Yazar ve İktisatçı (Meslekte 43 yıl)

https://www.instagram.com/mustafagoktas6468/

#mustafagoktas