Trump'ın Grönland planına onay: Danimarka'dan tarihi karar

Danimarka Parlamentosu, ABD Başkanı Donald Trump ile imzalanan Grönland güvenlik anlaşmasını oy birliğiyle onayladı. Washington'un adadaki askeri varlığını genişletmesinin önünü açan anlaşma, ABD'nin füze savunma projesi Altın Kubbe'yi de kapsıyor. Ancak uzmanlara göre asıl tartışma henüz bitmedi.
Danimarka Parlamentosu, ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle imzalanan ve Grönland'ın güvenliğini yeniden şekillendiren anlaşmayı oy birliğiyle onayladı. Kopenhag'da 19 Kasım Perşembe günü gerçekleştirilen oylamada 109 milletvekili anlaşmaya destek verirken karşı oy çıkmadı. Karar, Washington ile Kopenhag arasında aylardır devam eden diplomatik gerilimin ardından geldi.
Anlaşma, ABD ordusunun Grönland'daki askeri faaliyetlerini genişletmesine ve Trump yönetiminin geliştirmeyi planladığı Altın Kubbe (Golden Dome) füze savunma sisteminin adada konuşlandırılmasına olanak tanıyor. Buna karşılık Danimarka'nın egemenliği ve Grönland halkının kendi geleceğini belirleme hakkı güvence altında tutuluyor.
Washington'un daha önce adanın kontrolünü ele geçirme ihtimalini gündeme getirmesi, NATO müttefikleri arasında ciddi bir krize yol açmıştı. Yeni anlaşmayla gerilimin azaltılması hedeflenirken, ABD'nin Arktik bölgesindeki askeri ve stratejik etkisinin ne ölçüde artacağı tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Grönland anlaşmasına parlamentodan oy birliğiyle onay
Danimarka'nın 179 sandalyeli parlamentosu Folketing'de, oylamaya katılan 109 milletvekilinin tamamı anlaşmayı destekledi. Böylece anlaşmanın yürürlüğe girmesi önündeki önemli parlamenter aşamalardan biri tamamlandı.
ABD, Danimarka ve Grönland arasındaki mutabakat, 22 Eylül 2026'da New York'ta düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu sırasında imzalanmıştı. İmza törenine ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen katılmıştı.
Grönland Parlamentosu da kasım ayının başında anlaşmayı onaylamıştı. ABD Senatosunun onayını gerektirmeyen yürütme anlaşması, Danimarka'nın gerekli işlemlerin tamamlandığını diplomatik notayla Washington'a bildirmesinin ardından yürürlüğe girecek.
ABD'nin Grönland'daki askeri varlığı genişliyor
Anlaşmanın en dikkat çekici yönlerinden biri, ABD'nin Grönland'daki askeri erişiminin artırılması oldu. Yeni düzenleme, 1951 tarihli savunma anlaşmasını güncelleyerek Washington'a Arktik güvenliğinde daha geniş hareket alanı sağlıyor.
Bu kapsamda iki yeni askeri üs kurulmasının ve Trump yönetiminin Altın Kubbe füze savunma projesinin Grönland'da konuşlandırılmasının önü açılıyor. Böylece adanın, Kuzey Amerika'nın füze savunması ve erken uyarı sistemleri açısından daha önemli bir konuma gelmesi bekleniyor.
Ancak anlaşma, Grönland'ın ABD'ye devredilmesini veya Danimarka'nın egemenlik haklarından vazgeçmesini içermiyor. Aksine metinde, Danimarka Krallığı'nın egemenliği ve toprak bütünlüğü ile Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkı açıkça vurgulanıyor.
Grönland'daki stratejik kaynaklar da anlaşmanın kapsamında
Anlaşmanın dikkat çeken bir diğer boyutu ise Grönland'ın doğal kaynakları ve kritik altyapısı üzerindeki güvenlik düzenlemeleri. Metin, stratejik sektörlere yönelik yabancı yatırımların daha sıkı denetlenmesini öngörüyor.
Buna göre, NATO veya Avrupa Birliği üyesi olmayan ya da NATO ortaklığı bulunmayan ülkelerin, ulusal güvenlik açısından hassas görülen sektörlerde kontrol veya önemli nüfuz elde etmesi sınırlandırılıyor. Düzenleme, maden çıkarma faaliyetleri ve kritik altyapıyı da kapsıyor. Belirli yatırımlara tarafların mutabakatıyla istisna tanınabilecek.
Grönland'ın zengin maden yatakları ve Kuzey Amerika ile Avrupa arasındaki stratejik konumu dikkate alındığında, söz konusu hükümler yalnızca askeri güvenliği değil, bölgedeki ekonomik rekabeti de ilgilendiriyor.
Uzmanlardan uyarı: Bu bir son değil, başlangıç
Anlaşmanın kabul edilmesi Danimarka'da siyasi rahatlama yaratırken, uzmanlar Washington'un Grönland üzerindeki etkisinin uzun vadeli sonuçlarına dikkat çekiyor.
Kopenhag Üniversitesi Siyaset Bilimi Profesörü Mikkel Vedby Rasmussen, anlaşmanın mevcut gerilimi azaltmasına rağmen yeni bir sürecin başlangıcı olabileceğini belirtti.
Rasmussen'e göre ABD, anlaşmanın sağladığı imkanlardan yararlanarak güvenlik politikalarını etkileyen kararlarda ve stratejik kaynakların çıkarılmasında daha fazla nüfuz talep edebilir.
Diğer bazı uzmanlar ise ABD'nin mevcut savunma anlaşmaları kapsamında zaten geniş askeri erişim haklarına sahip olduğunu, dolayısıyla yeni düzenlemenin Washington'a sağladığı ilave imkanların sınırlı kalabileceğini değerlendiriyor.
Trump'ın Grönland ısrarı NATO'da krize yol açmıştı
Donald Trump, Grönland'ın ABD'nin ulusal güvenliği açısından vazgeçilmez olduğunu savunarak adanın kontrolünü ele geçirmek istediğini defalarca açıklamıştı.
Trump'ın askeri ve ekonomik baskı seçeneklerini gündemde tutması, özellikle Ocak 2026'da ABD ile Danimarka arasında ciddi bir diplomatik krize neden olmuştu. Yaşanan gerilim, NATO içindeki ilişkileri de olumsuz etkilemişti.
Yaklaşık 57 bin kişinin yaşadığı Grönland, Danimarka Krallığı'na bağlı özerk bir bölge. Kuzey Amerika ile Avrupa arasındaki stratejik konumunun yanı sıra zengin doğal kaynakları ve Arktik bölgesindeki askeri önemi nedeniyle küresel güç rekabetinin merkezinde bulunuyor.
Grönland bağımsız olursa ne olacak?
Anlaşmada Grönland'ın geleceğine ilişkin dikkat çekici bir hüküm de yer alıyor.
Metne göre, Grönland'ın bağımsızlığını kazanması durumunda yeni devletin NATO üyeliğini sürdürmesi için gerekli adımları atması ve mevcut savunma anlaşmasından kaynaklanan yükümlülükleri üstlenmesi öngörülüyor.
Üstelik anlaşmanın belirli bir bitiş tarihi bulunmuyor. Değişiklik yapılabilmesi için tarafların karşılıklı mutabakatı gerekiyor.
Böylece Washington, Grönland'ın siyasi statüsü değişse bile adadaki askeri varlığının devam etmesine yönelik hukuki bir çerçeve elde etmiş oluyor.
Danimarka'nın onayıyla birlikte anlaşmanın parlamenter süreci tamamlanırken, ABD'nin Arktik'teki askeri nüfuzunun nasıl şekilleneceği ve bunun Grönland'ın geleceğine nasıl yansıyacağı önümüzdeki dönemin önemli tartışma başlıkları arasında yer alacak.
haber içerik kaynak.
https://anlatilaninotesi.com.tr/20261120/trumpin-gronland-planina-onay-danimarkadan-tarihi-karar-1110479842.html








































