KUMUL AĞAÇLANDIRMA ALANLARI

Türkiye’de kıyı kumul yaşam ortamlarının büyük bir bölümü ağaçlandırılarak biyolojik zenginliği yok edildiği için kumul ağaçlandırmalarını önemsiyoruz ve bu konuda yazılarımıza devam ediyoruz.

Kumul ağaçlandırmalarını Adana, Mersin, Antalya, Muğla, İstanbul, Sinop ve Samsun olmak üzere 7 kıyı ilimizdeki 22 alanda görmekteyiz. Antalya ‘da 9, Adana ve Muğla’da 3, İstanbul ve Samsun’da 2 ve Sinop’ta 1 alanda kumul ağaçlandırması bulunmakta.

Kumul ağaçlandırmaları (büyüklük ve kullanılan türlere göre)

Ayrıca tarihsel olarak Türkiye’deki ilk uygulamalardan biri İstanbul-Durusu (Terkos) çevresinde 1885–1887 yıllarında yapılmıştır. Durusu’da geniş kapsamlı devlet ağaçlandırmaları ise 1960’lı yıllardan itibaren hız kazanmış.  

Kumul ağaçlandırmaları (tesis tarihlerine göre)

Ovagelemiş 1950-1951, 1962-1973 ve 1987-1991 yıllarında toplam 661 hektar (1 hektar 10.000 m2)

Kumluova 1962-1973 ve 1982-1983 yıllarında toplam 1.354 hektar

Yapan kuruma göre kıyı kumul ağaçlandırmaları:

A. ORMAN TEŞKİLATINCA YAPILAN KUMUL AĞAÇLANDIRMALARI

ADANA

1. Ağyatan : 2012-2025 arasında 465 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.
2. Akyatan : 1972 ve sonrasında 2.779 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.
3. Karataş : 1982’de 29,3 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.

MERSİN

1. Ortakumluk : 1962-1965 arasında 1.847 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.

ANTALYA

1. Kadriye-Belek : 1961-1988 arasında 1.927 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.
2. Kaş-Patara : 1986 sonrasında 340 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.
3. Konyaaltı : 1956-1964 arasında 10 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.
4. Kumköy : 1960’lardan sonra ağaçlandırma yapılmış. Turizm baskısı nedeniyle alanın büyük kısmı kaybolmuş.
5. Lara-Kemerağzı :1950’li yıllarda 341 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.
6. Mavikent : 1970-1980 arasında ağaçlandırma yapılmış.
7. Ovagelemiş : 1950-1951, 1962-1973 ve 1987-1991 arasında 661 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.
8. Side-Sorgun : 1955-1963 arasında 31 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.
9. Yeniceköy (Finike) : 1960-1964 arasında 156 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.

MUĞLA

1. Kale : 1962-1965 arasında 81 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.
2. Kumluova : 1962-1973, 1982-1983 ve 2005-2010 yılları arasında 1.354 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.
3. Ovagelemiş : 1950-1951, 1962-1973 ve 1987-1991 arasında 661 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.

İSTANBUL

1. Ağva : 1952-1953 arasında 0,2 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.
2. Durusu : Türkiye’de ilk kez Durusu’da 1885-1887 yıllarında tahmini 0,8 hektar ağaçlandırma yapılmıştır. 1960-1985 arasında 2.102 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.

SİNOP

1. Sarıkum : 1975-1981 arasında 151 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.

B. TOPRAKSU TARAFINDAN YAPILAN KUMUL AĞAÇLANDIRMALARI

SAMSUN

1. Çarşamba ve Terme : 1970-1980’lerde Topraksu Genel Müdürlüğünce ağaçlandırma yapılmıştır. Küçük bir ağaçlandırma ancak hektar bilgisi hiç bir yerde bulunamadı.

C. KAYMAKAMLIKLARCA YAPILAN KUMUL AĞAÇLANDIRMALARI

SAMSUN

1. Alaçam : Kaymakamlık öncülüğünde 1970-1980 arasında 23 hektar ağaçlandırma yapılmıştır.

D. FRANSıZ COMPAGNIE DES EAUX DE CONSTANTINOPLE / DERSAADET SU ŞİRKETİ TARFINDAN YAPILAN KUMUL AĞAÇLANDIRMASI

İSTANBUL

1. Durusu : 1885-1887 arası hektar bilgisi kayıtlarda olmamakla beraber tahmini 0,8 hektar ağaçlandırma yapılmıştır. O tarihlerde İstanbul içme suyu için çok önemli olan Terkos gölünü kumul erozyonuna karşı koruma amaçlı bu ağaçlandırma yapılmış.

Bunların dışında Karayolları Genel Müdürlüğünün ve Belediyelerin kumullarda ağaçlandırma yapıp yapmadıkları konusunda hiç bir resmi kayıt bulunmamaktadır.

1. Ağaçlandırılan kumul alanlarının bazılarında ağaçlandırılma tarihleri hakkında kesin kayıtlar yok.
2. Ağaçlandırılma genişlikleri hakkında hektar olarak bazı alanlarda kesin bilgiler bulunmamaktadır.
3. Ağaçlandırılma genişlikleri olarak verilen hektar bilgileri ise hava fotoğrafları kullanılmadan verilen rakamlar olduğundan hatalı rakamlardır.

Kumul ağaçlandırmaları; Ağaçlandırma alanlarının makinelerle sürülmesi, dikilen ağaçların yaptığı gölgeleme, dikilen ağaçların dökülen yapraklarının kumul sathında bir tabaka oluşturması vb. nedenlerle Türkiye kıyı kumullarının önemli bir bölümünün biyolojik çeşitliliğini yok etmiştir. Ağaçlandırılan kıyı kumul alanlarında geçmişte hangi biyoçeşitliliklerin var olduğunu hiç bir zaman bilemeyeceğiz. Türkiye kıyı kumullarına geniş çaplı ilk darbe kumul ağaçlandırmaları ile vurulmuştur. Daha sonra tarım ve 1980’lerden sonra gittikçe artan dozda turizm ile kıyı kumullarının biyolojik çeşitliğine geniş çaplı darbeler vurulmuştur.1970’ler itibariyle Türkiye kıyı kumullarında 1.000’in üzerinde bitki türü ve 100’ün çok üzerinde bitki topluluğunun olduğunu tahmin etmek zor değil.Türkiye tahrip ettiği kıyı kumullarını onarmayı ise bugüne kadar düşünmemiştir.