BİZDE SİYASET, MUHALEFET…
Bizim ülkede en büyük yanlış, muhalefeti doğru yapamamak. Muhalefet sadece eleştiri yapmak değil ki, çözüm üretmek, ortaya sorunla ilgili alternatif sunmaktır. Ayrıca, bağırmakla, hakaret ile muhalefet olmaz. Peki, biz bunu nasıl düzelteceğiz ve toplumu muhalefet olmanın eleştirmenin erdemini nasıl anlatacağız.
Hepimiz biliyoruz ki, demokrasinin ve toplumsal refahın kalitesi, sadece iktidarın gücüyle değil, muhalefetin niteliğiyle de doğrudan ilişkilidir. Sadece "karşı çıkmak", "bağırmak" veya "hata aramak" üzerine kurulan bir muhalefet anlayışı, uzun vadede ne topluma umut verebilir ne de sistemin iyileşmesini sağlar.
Demokratik kültürde muhalefet; iktidarı denetleyen, topluma gerçekçi alternatifler sunan ve ülkeyi yönetmeye hazır olduğunu kanıtlayan yapıcı bir akıldır. Bu zihniyet dönüşümünü sağlamak ve toplumda eleştirinin erdemini yeniden inşa etmek için atılabilecek temel adımlar bence şunlardır:
Muhalefetin sadece bir "tepki mekanizması" değil, bir yönetişim alternatifi olduğunu kanıtlaması gerekir.
Proje Üretme Kültürü: Bir sorunu eleştirirken, o sorunun veri odaklı, uygulanabilir ve bütçelendirilmiş alternatif çözüm önerisiyle birlikte sunulması şarttır.
Uzmanlık Kurulları: Siyasetin günlük polemiklerden sıyrılarak akademisyenler, sektör uzmanları ve sivil toplum kuruluşlarıyla ortak çalışan araştırma merkezleri üzerinden yürütülmesi, muhalefetin ciddiyetini artırır.
Toplumun en büyük şikâyetlerinden biri siyasetin sert, kutuplaştırıcı ve hakarete varan dilidir.
Akıl ve Argüman Önceliği: Hakaret ve hamasetin yerini verilerin, rasyonel argümanların ve sakin bir üslubun alması gerekir. Sakin ve kendine güvenen bir duruş, her zaman bağırarak konuşmaktan daha ikna edicidir.
Empati ve Kuşatıcı Dil: Sadece kendi seçmenine oynayan değil, iktidara oy veren kesimlerin de kaygılarını anlayan ve onlara hitap eden bir kapsayıcılık geliştirilmelidir.
Eleştirinin bir "düşmanlık" veya "hainlik" değil, aksine bir vatandaşlık erdemi ve sistemin sigortası olduğu algısını topluma kazandırmak gerekir.
Eleştirel Düşünce: Eğitim sisteminde öğrencilerin ezberci bir yapı yerine sorgulayan, neden-sonuç ilişkisi kurabilen bireyler olarak yetiştirilmesi kritik önem taşır.
Fikirlerin Ayrıştırılması: Bir kişinin veya fikrin eleştirilmesinin, o kişiye ya da gruba yönelik topyekûn bir düşmanlık anlamına gelmediği bilincinin sivil toplum ve medya eliyle yaygınlaştırılması gerekir.
Topluma muhalefet etmenin ve eleştirmenin aslında ülkeye duyulan sevginin bir göstergesi olduğu anlatılmalıdır. Her şeyi "kusursuz" göstermeye çalışan bir düzenin çürümeye mahkûm olduğu; hataları gösteren, uyaran ve "daha iyisi mümkündür" diyen seslerin ise ülkenin gelişme motoru olduğu gerçeği, tarihsel örneklerle topluma aktarılmalıdır.
Mevcut siyasi iklim ve medya düzeni göz önüne alındığında, bu zihniyet dönüşümünü başlatmak için ilk adım siyasetin kendi içinden geçer. Siyaset kurumu toplumu dönüştürecek en güçlü kaldıraçtır. Değişim içeriden, yani siyasetin öznelerinden başlamazsa, tabandan gelen talepler yukarıda duvara çarpar ve tıkanır. Siyasetin kendi içinden bir dönüşüm başlatabilmesi ise şu mekanizmaların çalıştırılmasına bağlıdır:
Siyasi partilerin genel başkanların iki dudağı arasında, kapalı kapılar arkasında işleyen yapılar olmaktan çıkması gerekir.
Fikirlerin Yarıştığı Yapılar: Partilerin içinde farklı politikaların tartışıldığı, eleştirinin "hainlik" değil "zenginlik" olarak görüldüğü mekanizmalar kurulmalıdır.
Liyakat Tabanlı Siyaset: Aday belirleme ve kadrolaşma süreçlerinde sadakatin değil, mesleki yetkinliğin, proje üretme becerisinin ve entelektüel birikimin önceliklendirilmesi şarttır.
Siyasetçiler, mevcuttaki teşvik yapısı neyi ödüllendiriyorsa onu yapar.
- Şu anki sistemde yüksek sesle bağırıp hakaret etmek, gündemi meşgul etmek ve kutuplaştırmak maalesef kısa vadede görünürlük ve "taraftar desteği" getiriyor.
- Siyasetin içeriden dönüşmesi için, siyasetçilerin "yapıcı çözümler sunmadıkları sürece seslerinin duyulmayacağını" anlamaları gerekir. Bunun ilk adımı da parti tabanlarının ve aktif seçmenlerin, hamaset yapan siyasetçileri değil, dosya hazırlayan, proje üreten kadroları ödüllendirmesidir (gönüllü desteği, övgü ve tercih yoluyla).
Eski dönemin ezberleriyle siyaset yapmaya alışmış kadroların, yenidünyanın dinamiklerini (ekonomi, teknoloji, iklim krizleri, toplumsal adalet) yakalaması zor. Siyasetin kendi içinden filizlenecek yeni nesil aktörler; eski kavgaları sürdürmek yerine, ülkenin kronik sorunlarına rasyonel ortak akılla yaklaşan bir siyaset kültürü inşa etmek zorundadır.
Bu nedenle, tüm siyasi liderlerin önce kendi çatılarında hak, hukuk ve adaleti tecelli ettirmesi, partiye emek vermiş kişileri bir kenara itip, paraşütle aday belirlememeleri, akçeli işlerden uzak durmaları, fikirleri ve duruşlarını, siyasi omurgalarını korumaları, siyasi ahlak ve etik yasasını çıkartıp oradan oraya seyyar siyaset düzenini sonlandırmalıdırlar.
Türkiye siyasetinin en büyük kronik rahatsızlıklarından biri, partilerin kendi içlerinde şeffaf, adil ve demokratik mekanizmalar kurmadan dışarıya "adalet" vaat etmelerindeki çelişkidir.
Türkiye'de siyasetin kurumsal bir zemine oturmasının önündeki en temel engeller:
- Yıllarca partinin tozunu yutmuş, mahalle mahalle çalışmış, emek vermiş insanların bir kenara itilip; genel merkezlerin iki dudağı arasında, hiçbir taban karşılığı olmayan kişilerin "paraşütle" aday gösterilmesi, partiler içindeki liyakat ve adalet duygusunu tamamen zedeliyor.
- Bu durum, siyasetin en tabandaki en dinamik gücünü (gönüllü emekçileri) küstürüyor ve siyaseti bir "sadakat ve biat" yarışına dönüştürüyor.
- Türkiye’de ilkesizliğin en somut göstergelerinden biri, ideolojik bir tutarlılık olmaksızın, kişisel çıkarlar veya makam hırsıyla bir oradan bir buraya savrulan "seyyar siyaset" (veya transfer pazarları) düzenidir.
- Siyasi Ahlak ve Etik Yasası'nın olmaması ya da mevcut yasaların yetersizliği, milletvekilliği veya parti üyeliğinin bir ilke meselesi değil, anlık bir ticaret alanı gibi algılanmasına yol açıyor. Bu yasa acilen çıkmalı; ilkesiz parti değiştirmelere ve koltuk pazarlıklarına ağır cezai/siyasi yaptırımlar getirilmelidir.
- Siyasetin finansmanının şeffaf olmaması, kirliliğin ve akçeli ilişkilerin önünü açan en büyük gri alandır. Siyasetçi zenginleşme aracı olarak değil, kamu hizmeti alanı olarak siyaset yapmalıdır.
- Liderlerin ve parti yönetimlerinin bu konuda akçeli işlerden arınmış, mal varlığı bildirimleri şeffaf ve denetlenebilir bir sistem kurması, toplumun siyasetçiye olan güvenini tazeleyecek tek yoldur.
- Rüzgâra göre yön değiştiren, dün söylediğini bugün inkâr eden siyasetçi profili, toplumda "Zaten hepsi aynı" algısını yaratıyor. Oysa siyasi omurga; kaybetme pahasına da olsa ilkelerinden, doğrulardan ve tutarlılıktan taviz vermemeyi gerektirir. Liderler bu omurgayı kendi kadrolarına inandırmadıkça, toplumda bir vizyon birliği oluşamaz.
Bu yüzden, adalet önce parti genel merkezlerinin koridorlarında başlamalıdır. İçeride adaleti sağlayamayan bir yapının, dışarıya adalet vadetmesi ne yazık ki inandırıcı olmamaktadır.
Allah Devlete ve Millete Zeval Vermesin.
Devamı Devlet, Nasibi Cennet, Bekayı İman, Rızayı Rahman..
HUBBÜL VATAN MİNEL İMAN.
Baki Selam ve Dua ile.
MUSTAFA GÖKTAŞ
Gazeteci / Yazar ve İktisatçı (Meslekte 43 yıl)
Kişisel instağram sayfam:
https://www.instagram.com/mustafagoktas6468/
youtube kanalımız:
https://www.youtube.com/@haberanaliznet2454
haberanaliz Facebook gurubu:
https://www.facebook.com/groups/haberanaliz.net
haberanaliz X hesabı:






















