Bürokratik engeller nitelikli iş gücü açığını artırıyor

Almanya yüz binlerce nitelikli çalışana ihtiyaç duyuyor, ancak bürokrasi ve siyasi engeller yurt dışından gelen iş gücünü yavaşlatıyor.

Güney Hindistan'ın metropolü Chennai'de bir sınıfta yaklaşık 20 kadın ve erkek hemşire, büyük bir hızla Almanca öğreniyor. Sadece altı ay içinde dili, Almanya'da çalışabilecek kadar iyi konuşmaları gerekiyor.

Onlardan biri Ramalakshi. Ailesi maddi sıkıntılara rağmen, onun hemşirelik eğitimini finanse edebilmek için bugünün kuruyla birkaç bin euroyu denkleştirmiş, Ramalakshi DW'ye anlatıyor.

Hindistan'da hemşirelik üç yıllık bir üniversite eğitimi, Almanya'da ise mesleki eğitim olarak kabul ediliyor. Ramalakshi, çalışmaya başladığından beri ailesine bir şeyler geri vermek istiyor:

"Amacım yurt dışında çalışmak. Ailemi maddi olarak güvence altına almak ve kendi evimi inşa etmek istiyorum."

Başkent Chennai'nin de içinde yer aldığı Tamil Nadu eyaletinin hükümeti, hemşireler için verilen dil kurslarını finanse ediyor. Amaç, yerel işsizliği azaltmak ve dezavantajlı ailelere, bakım personeline yönelik küresel talepten yararlanma imkanı sunmak. Özel aracılık şirketleri ise Hintli hemşireleri Almanya'daki potansiyel işverenlerle buluşturuyor.
İş gücü aranıyor
Almanya'nın acilen nitelikli iş gücüneihtiyacı var. "Baby boomer" (nüfus/bebek patlaması) kuşağı önümüzdeki yıllarda emekli oluyor ve iş gücünden çekiliyor. Aynı zamanda yeterince çocuk doğmuyor.

Hastanelerde hemşire, okullarda öğretmen, bilişim sektöründe yazılımcı eksikliği var. Nürnberg'deki İş Piyasası ve Meslek Araştırmaları Enstitüsü'nün (IAB) tahminlerine göre Almanya'nın mevcut durumu koruyabilmesi için her yıl 300 bin nitelikli çalışanı ülkeye çekmesi gerekiyor.

IAB araştırmacısı Michael Oberfichter, DW'ye yaptığı açıklamada, bu yeni nitelikli iş gücü olmadan Almanların ya daha fazla çalışmak, ya daha geç emekli olmak ya da daha az refahla yetinmek zorunda kalacağını söylüyor.

"Misafir işçiler" olmadan "ekonomik mucize" olmazdı
İkinci Dünya Savaşı'ndan (1939-45) sonra Almanya, bugün hâlâ "ekonomik mucize" olarak anılan bir büyüme dönemi yaşadı. 1950'ler, 1960'lar ve 1970'lerin başında ekonomi o kadar hızlı büyüdü ki, genç demokrasi talebi karşılayabilmek için yurt dışından iş gücüne ihtiyaç duydu.

Almanya, İtalya, Yunanistan, Türkiye ve diğer ülkelerle resmî anlaşmalar imzalayarak istikrarlı bir iş gücü akışını güvence altına aldı.

Bu politika 1973'te sona erene kadar 14 milyon insan çalışmak üzere Almanya'ya geldi. Onlara "misafir işçi" deniyordu; çünkü birkaç yıl sonra ülkelerine dönecekleri varsayılıyordu. Ancak birçoğu Almanya'da kaldı ve burada yeni bir hayat kurdu.
Bürokratik engeller
Bugün Almanya yeniden yabancı nitelikli iş gücüne ihtiyaç duyuyor. Ancak göçmenler burada çalışmak istediklerinde çok sayıda engelle karşılaşıyor.

İranlı Zehra, üniversite eğitimini Almanya'da tamamladıktan sonra uzun süre hiç çalışamadı. "Öğrenci vizemi çalışma vizesine çevirmek için randevu almam neredeyse bir yılımı aldı" diye anlatıyor DW'ye.

Zehra, yetkililerle sorun yaşamamak için tam adının yayımlanmasını istemiyor. Akıcı Almanca konuşuyor, üniversitelerde ders veriyor ve araştırma alanında çalışıyor. Ancak yıllar geçmesine rağmen çalışma izni hala süreli. İş değiştirmek ya da mevcut sözleşmesini değiştirmek istediğinde her seferinde yetkililerle yeniden temas kurması gerekiyor.

"Bazen şunu düşünüyorum: Gerçekten burada yaşamak istiyor muyum?" diyor. Bazı arkadaşlarının Kanada'ya gittiğini ve Kanada vatandaşlığı aldığını söylüyor. "Ben ise Almanya'da altı buçuk yıl geçirmeme rağmen bunlarla hala uğraşıyorum."

Köln'de göç hukuku alanında uzman bir avukat olan Björn Maibaum'a göre Zehra'nın yaşadıkları yabancılar için istisna değil. "Ne yazık ki Almanya genelinde durum böyle" diyor DW'ye.

Maibaum'un hukuk bürosu her yıl bu türden yaklaşık 2 bin dosyayla ilgileniyor ve göç süreçlerini hızlandırmaya çalışıyor. Müvekkilleri arasında "doktorlar, hemşireler, mühendisler, kamyon şoförleri" bulunuyor.

Avukata göre asıl sorun, yabancılar dairelerinin aşırı yük altında olması. Aylarca, hatta bir yıla varan işlem süreleri nadir değil.

"Başvuru sahipleri için bu son derece sinir bozucu" diyor Maibaum. "Bu, dünyaya vermemiz gereken mesaj değil. Sonuçta biz de bir ülke olarak iş gücü rekabetinin içindeyiz."
Nitelikli iş gücü ve mülteciler
Federal Göç ve Mülteciler Dairesi'nin son verilerine göre, Almanya'da şu anda nitelikli iş gücü statüsünde oturma iznine sahip yaklaşık 160 bin yabancı bulunuyor.

Ancak yabancılar daireleri, aynı zamanda son yıllarda Suriye veya Ukrayna gibi ülkelerdeki çatışmalar ve savaşlar nedeniyle Almanya'ya gelen milyonlarca mültecinin iltica başvurularını da işlemek zorunda. Alman kamu kurumlarında dijitalleşmenin yetersiz olması süreçleri daha da yavaşlatıyor.

Mülteci sayısı 2015'ten bu yana hızla arttı, ancak hükümet çoğunu istihdama kazandırmayı başaramadı. Bunun sonucunda toplumda Alman göç politikasına yönelik memnuniyetsizlik büyüdü. Göç karşıtı aşırı sağcı parti Almanya için Alternatif (AfD), giderek daha fazla destek kazandı ve bugün Alman Federal Meclisi'nde ikinci büyük parti konumunda; ayrıca birçok eyalet parlamentosunda da temsil ediliyor.

Tamil Nadu'dan Rheinland-Pfalz'a
Hemşire Kayalvly Rajavil, Almanya'nın batısındaki Rheinland-Pfalz eyaletinde, Koblenz yakınlarındaki küçük Vallendar kentinde bulunan BDH Kliniği'nde hastaları dolaşıyor. Klinik, nörobiyolojik rehabilitasyon konusunda uzmanlaşmış ve felç ya da kaza sonrası iyileşme sürecindeki hastalara destek oluyor.

Güney Hindistan'daki Tamil Nadu'dan gelen Rajavil, Almanya'da henüz birkaç aydır bulunuyor. Özellikle Almanca'nın başta kendisi için zorlayıcı olduğunu söylüyor DW'ye. "Ama şefim ve meslektaşlarım bana ve diğerlerine çok yardımcı oldu. Bize saygı duyuyorlar."

Rajavil, BDH Kliniği'nin son yıllarda işe aldığı yaklaşık 40 hemşireden biri. Bu hemşirelerin çoğu, başarılı bir yerleştirme için 7 bin ila 12 bin euro talep eden personel aracılık şirketleri üzerinden getirildi. Süreç zaman alıyor; ilk temas ile işe başlama arasında dokuz aya kadar süre geçebiliyor.
Yabancı düşmanlığı endişelendiriyor
DW'ye konuşan BDH Kliniği'nin bakım hizmetleri yöneticisi Jörg Biebrach'a göre, Almanya'da çalışmak isteyen Hintliler için yabancı düşmanlığı ve ırkçılık önemli bir konu: "Bu Hindistan'da da fark ediliyor. Siyasi gelişmeler ve partiler hakkında giderek daha fazla soru alıyoruz."

"Yeni çalışanların standart iki yıllık sözleşmelerini uzatmak istememelerinin birçok nedeni var" diyen Biebrach, sözlerini şöyle sürdürüyor: "Bunlar arasında memleket özlemi, ailevi sorunlar ve uyum güçlükleri yer alıyor. Bu nedenle işverenler için, yabancı çalışanlara burada gerçekten hoş karşılandıkları duygusunu vermek büyük önem taşıyor."
Hindistan'dan gelen nitelikli bakım personeli için küresel rekabette ayakta kalabilmek adına BDH Kliniği, artık Hindistan ve Sri Lanka'dan, ülkelerinde henüz okulu yeni bitirmiş gençlere yönelik bir program sunuyor. Hemşirelik eğitimini tamamen Almanya'da alıyorlar.

Bunun avantajı, uyum ve mesleğe giriş sürecinin hızlanması. Ayrıca eğitim Almanya'da alındığı için yabancı diplomaların tanınması gibi, 16 eyaletteki farklı düzenlemeler nedeniyle oldukça karmaşık olan bir süreç de ortadan kalkıyor.

Biebrach'a göre, Almanya'nın yurt dışından gelen genç yetenekler için daha cazip hale gelmesi için yetkililerin daha hızlı çalışması ve kuralların ülke genelinde uyumlu hale getirilmesi gerekiyor: "Herkes nitelikli iş gücüne ihtiyacımız olduğunu söylüyor. Ama her şeyin sorunsuz işlediği gerçek bir hoş geldin kültüründen hala çok uzağız."
haber içerik kaynak:
https://www.dw.com/tr/almanya-b%C3%BCrokratik-engeller-nitelikli-i%C5%9F-g%C3%BCc%C3%BC-a%C3%A7%C4%B1%C4%9F%C4%B1n%C4%B1-nas%C4%B1l-derinle%C5%9Ftiriyor/a-75793273