ABD’NİN NATO ÇIKIŞI PERDE ARKASI

TV ekranlarında tartışıyorlar:  “ABD başkanı Trump durup dururken şimdi de NATO dan çıkma meselesini gündeme taşıdı, Niye ve neden çıkmak istiyor? Bu işin arkasında ne gibi stratejik, politik meseleler var? Çıkmak istemesi İsrail için mi? Bizi Suriye de İsrail ile çatıştırmak mı? Yoksa başka bir planı mı var?”

Trump’ın NATO’dan çıkma söylemi aslında "durup dururken" değil, onun uzun süredir devam eden "Önce Amerika" (America First) doktrininin bir parçası. Ancak 2026 itibarıyla bu tartışma, özellikle İran ile yaşanan gerilim ve ittifakın finansal yükü üzerinden yeni ve çok daha keskin bir boyuta taşınmış durumda.

Bu hamlenin arkasındaki temel stratejik ve politik gerekçeleri şöyle özetleyebilirim:

1. "Bedavacılık" Suçlaması ve Finansal Baskı

Trump'ın en eski ve değişmeyen argümanı, Avrupalı müttefiklerin savunma harcamaları konusunda ABD’nin sırtından geçindiği iddiasıdır. Trump, NATO üyelerinin gayrisafi yurt içi hasılalarının (GSYİH) %2'sini savunmaya ayırma sözünü tutmamalarını "ABD’nin soyulması" olarak nitelendiriyor. 2026'daki son çıkışlarının altında, Avrupa ülkelerini daha fazla silah alımına ve operasyonel maliyete zorlamak yatıyor.

2. İran ve Hürmüz Boğazı Krizi (2026 Faktörü)

Güncel gelişmelere bakıldığında, Trump'ın NATO'dan çekilmeyi bir "koz" olarak kullanmasının en sıcak nedeni İran ile olan durumdur.

-Ultimatom: Trump, Avrupalı müttefiklerin Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamak için yeterince sorumluluk almadığını (gemi göndermediklerini vb.) düşünüyor.

-İhanet Algısı: Washington, İran'a karşı yürüttüğü askeri kampanyada NATO'dan beklediği desteği bulamayınca, "Bize yardım etmeyen ittifakın içinde neden kalalım?" sorusunu yüksek sesle sormaya başladı.

3. İsrail ve Suriye Meselesi: Çatıştırma mı, Koruma mı?

Sorduğunuz İsrail bağlantısı, stratejik çevrelerde en çok tartışılan konulardan biri. Burada iki farklı senaryo öne çıkıyor:

-NATO Prangalarından Kurtulmak: NATO üyesi bir ABD, ittifakın ortak kararlarına ve uluslararası hukuka daha fazla bağımlı kalıyor. Trump, NATO'dan bağımsız bir ABD'nin, İsrail'in çıkarları doğrultusunda (örneğin Suriye veya İran'da) çok daha sert ve kontrolsüz hamleler yapabileceğine inanıyor olabilir.

-Türkiye-İsrail Senaryosu: Bazı analistler (örneğin eski terörle mücadele direktörü Joe Kent gibi isimler), Trump'ın NATO'dan çıkma tehdidinin arkasında, ileride yaşanabilecek olası bir Türkiye-İsrail geriliminde ABD'nin elini rahatlatma isteği olduğunu iddia ediyor. NATO üyesi olarak ABD, teoride bir müttefiki (Türkiye) ile bir ortağı (İsrail) arasında kaldığında zorlanır. NATO dışına çıkmış bir ABD, doğrudan İsrail’in yanında saf tutabilir.

4. Suriye'den Çekilme ve Bölgesel Plan

Trump, 2026 başında ABD askerlerini Suriye’den (El-Tanf dahil) büyük oranda çekti. Bu çekilme, bölgeyi yerel güçlerin ve bölgesel aktörlerin (Türkiye, Rusya, İsrail, İran) doğrudan karşı karşıya kalacağı bir alana dönüştürdü. Trump’ın planı:

-Yükü Devretmek: Bölgedeki istikrarsızlığın maliyetini Türkiye ve diğer bölge ülkelerine bırakmak.

-İsrail'in Güvenliğini Hava Gücüyle Sağlamak: Karada asker tutmak yerine, İsrail’e sınırsız teknolojik ve hava desteği vererek "uzaktan müdahale" modeline geçmek.

Özetleyecek olursam:

Trump’ın NATO çıkışı sadece bir "para" meselesi değil; ABD’yi çok taraflı ittifakların (NATO, BM) getirdiği diplomatik kısıtlamalardan kurtarıp, İsrail eksenli yeni bir Orta Doğu dizaynında tam hareket serbestisi kazanma arzusudur. Yani mesele sadece savunma giderleri değil, ABD'nin kiminle saf tutacağını hiçbir "müttefike" sormadan belirleme isteğidir.

Baki Selam ve Dua ile.