İNSAF, SEVGİ, ŞEFKAT…
İslam’ın temel düsturu; kulun Allah'a olan sevgisi ve yaratılanlara karşı şefkatli olması üzerine kuruludur.
İman ve Tevekkül (Allah'a Bağlılık)
Unutma! Kalpler ancak Allah'ı anmakla huzur bulur."(Rad Suresi, 28)
"Bir kimse Allah'ı seviyor, O'na itaat ediyorsa sen de onu sevmek zorundasın. Çünkü iyi kimseyi seven Allah'ı sevmiş olur."(Hasan Basri)
"İşlediğiniz günahları gizlediğiniz gibi, yaptığınız iyilikleri de gizleyiniz."
Ahlak ve Adalet (Kul Hakları)
"En hayırlınız, ahlakı en güzel olanınızdır." (Hadis-i Şerif)
"Ateşin odunu yakıp kül ettiği gibi, haset de insanın iyiliklerini yakıp yok eder." (Hadis-i Şerif)
"Kibir bele bağlanan taş gibidir. Onunla ne yüzülür ne de uçulur." (Hacı Bayram-ı Veli)
Hayat ve İbadet (Dünya Görüşü)
"Bela imtihanı sabırla, nimet imtihanı şükürle kazanılır."
"Dünyada misafir gibi yaşa ve evi ahiret olanlardan ol." (Hadis-i Şerif)
"Namaz kılmaktan zayıflayıp yay gibi, oruç tutmaktan eriyip çivi gibi olsanız da haram ve şüphelilerden kaçınmadığınız takdirde, Allah o ibadetleri kabul etmez." (Abdullah bin Ömer)
Tasavvuf, insanın kendi nefsini bilmesini, dünyevi hırslardan arınmasını ve her şeyde Allah’ın tecellisini görmesini amaçlar. Olaylara isyan etmek yerine hikmet nazarıyla bakmayı öğreten en etkili tasavvufi sözler ve anlamları şunlardır:
İmtihan ve Zorluklara Bakış "Seni her gün inciten kimse, farkında olmadan senin günahlarını temizliyordur." Öğretisi: Kötü davranışlara sabretmek, insanın manevi derecesini artırır ve günahlarına kefaret olur.
"Üzülme! İstediğin bir şey olmuyorsa, ya daha iyisi olacağı için ya da gerçekten olmaması gerektiği için olmuyordur." (Hz. Mevlana) Öğretisi: Şer görünen şeylerde hayır, hayır görünen şeylerde şer gizlidir; kadere teslim olmak gerekir.
"Gülün dikene katlanması, onu güzel kokulu yaptı." (Hz. Mevlana) Öğretisi: Hayattaki zorluklar ve acılar, insanı olgunlaştırır ve ruhunu güzelleştirir.
İnsan ve Nefis Eğitimi " Kusur bulmak için bakma, bir kusur örtecek yer ararsan kendi gözünü kapat." (Şems-i Tebrizi) Öğretisi: Başkalarının ayıplarını aramak kalbi karartır; asıl marifet kendi nefsinin eksiklerini görmektir.
"Dün zekiydim, dünyayı değiştirmek istiyordum. Bugün bilgeyim, kendimi değiştiriyorum." (Hz. Mevlana) Öğretisi: Dünyayı düzeltmenin tek yolu, insanın önce kendi ahlakını ve kalbini düzeltmesidir.
"Gönül hanesini temiz tut ki, sultan oraya teşrif etsin." (Aziz Mahmud Hüdayi) Öğretisi: Kalp, dünyevi hırs, kin ve kibirden temizlenmedikçe ilahi sevgi ve huzur oraya yerleşmez.
Teslimiyet ve Rıza Makamı
"Nasipten ötesi yokmuş der, susarız. Hayırlısı buymuş der, tevekkül ederiz." Öğretisi: İnsanın hırsı rızkını artırmaz; çaba gösterdikten sonra sonuca rıza göstermek ruhu rahatlatır.
"Kader, beyaz kâğıda sütle yazılmış yazı gibidir; belirmek için ateşin (imtihanın) üzerinden geçmesi gerekir." (İbn Arabi) Öğretisi: İnsanın gerçek karakteri ve imanı, zor zamanlarda verdiği tepkilerle ortaya çıkar.
"Olaylar karşısında 'Neden böyle oldu?' deme, 'Nasıl hayra dönüşür?' diye bak." Öğretisi: Mümin, geçmişe takılıp hayıflanmak yerine, içinde bulunduğu anı en hayırlı şekilde değerlendirir.
Tasavvuf felsefesinin en önemli üç direği olan Hz. Mevlana, Şems-i Tebrizi ve Yunus Emre, insanın kendisiyle, toplumla ve Yaratıcı ile olan ilişkisini en sade ama en derin şekilde özetlemiştir.
Hz. Mevlana: Sevgi, Umut ve Dönüşüm Mevlana, insanın hamlıktan pişmeye giden yolculuğunu anlatır. Onun sözleri hayata karşı umudu ve kalbin iyileştirici gücünü fısıldar: "Yaralarınız, ışığın içeri girdiği yerlerdir."
Öğretisi: ayatta aldığınız darbeler veya yaşadığınız acılar sizi yok etmek için değil, kalbinizi olgunlaştırıp ilahi sevgiye açmak içindir. "Söz söylemek için önce duymak (dinlemek) gerek. Söze, kulak vermekle girilir."
Öğretisi: İletişimin ve bilgeliğin temeli çok konuşmak değil, derinlemesine ve anlamaya çalışarak dinlemektir. "Sen yürümeye başladığında yol kendiliğinden görünür."
Öğretisi: Gelecek kaygısıyla felç olmak yerine, doğru olan ilk adımı cesaretle atmak gerekir; imkânlar sonradan açılır.
Şems-i Tebrizi: Cesaret, Aynalık ve Farkındalık. Şems, ezberleri bozan ve insanı kendi konfor alanından çıkarıp yüzleşmeye zorlayan bir bilgedir. Sözleri sarsıcı ama uyandırıcıdır:
"Düzenim bozulur, hayatımın altı üstüne gelir diye endişe etme. Nereden biliyorsun hayatın altının üstünden daha iyi olmayacağını?"
Öğretisi: Değişimden ve belirsizlikten korkmamayı, bazen yıkımların arkasında çok daha büyük hayırlar barındığını öğretir.
"Hakk’ın karşına çıkardığı değişimlere direnmek yerine, teslim ol. Hayatı korumaya değil, yaşamaya bak.
Öğretisi: Sürekli her şeyi kontrol etme çabası insanı yıpratır; akışa ve kadere güvenmek kalbi özgürleştirir.
"Şu dünyada çatışma, fısıldaşma ve önyargı varsa, orada sevgi barınamaz. Kalbini temiz tut ki sevgiye yer kalsın."
Öğretisi: Dedikodu, suizan ve içsel çatışmalar insan ruhunu kirleten en büyük yüklerdir.
Yunus Emre:Sadelik, Nefis Terbiyesi ve Sevgi. Yunus Emre, tasavvufu en yalın Türkçe ile halkın kalbine işlemiştir. Onun felsefesi benliği sıfırlamak ve kibirden arınmak üzerinedir:
"İlim ilim bilmektir, ilim kendin bilmektir. Sen kendini bilmezsin, ya nice okumaktır?"
Öğretisi: Gerçek entelektüellik veya dindarlık bilgi yığmak değil; insanın kendi zaaflarını, sınırlarını ve haddini bilmesidir.
"Cümleler doğrudur sen doğru isen, doğruluk bulunmaz sen eğri isen."
Öğretisi: Dış dünyayı veya insanları suçlamayı bırakıp, hayatı algılayış biçimimizi ve kendi dürüstlüğümüzü sorgulamamız gerekir.
"Yaratılanı severiz, Yaratandan ötürü."
Öğretisi: İnsanları hatasız oldukları için değil, Allah'ın birer emaneti ve tecellisi oldukları için şefkatle kucaklamayı öğütler.
"Söz ola kese savaşı, söz ola kestire başı / Söz ola ağulu aşı, bal ile yağ ede bir söz."
Öğretisi: Konuşmadan önce durun ve düşünün. Kelimeleriniz bir kavgayı bitirebilecek güçte de olabilir, zehirli bir durumu tatlıya bağlayacak yumuşaklıkta da. Dilinizi her zaman yapıcı kullanın.
ALLAH DEVLETE VE MİLLETE ZEVAL VERMESİN.
Devamı devlet, Nasibi cennet, Bekayı imân, Rızayı Rahman..
Baki Selam ve Dua ile.
MUSTAFA GÖKTAŞ
Gazeteci / Yazar ve İktisatçı (Meslekte 43 yıl)
Köşe Yazarları
