İSTANBUL PLAJLARI

İstanbul plajlarından önce, Osmanlı döneminde yaklaşık 1826-1850 yılları arasında İstanbul’da görülmeye başlayan deniz hamamlarından bahsetmek gerekir. İstanbul’da 62 deniz hamamının olduğu kayıtlarda geçiyor. Ayrıca kıyılarda yalı ve konakların pek çok özel deniz hamamları vardı.

Deniz hamamları 1924 yılında ortadan kalkmıştır.

Osmanlı döneminde İstanbul’da 1919 sonrasında plajlar tesis edilmeye başlandı. İşgal yıllarında yabancı askerler ve daha sonra Beyaz Rus göçmenlerin denize girmeleri ile süreç başladı.

Türkiye’de ilk plajlar İstanbul’da tesis edilmeye başlandı. Bugün Türkiye’de 1.500-3.000 arasında plaj bulunmakta.

2025 yılına göre bu plajların  577’si mavi bayraklı. Kentleşme, sahil yolu projeleri, deniz kirliliği ve dolgu çalışmaları nedeniyle İstanbul’da bazı plajlar zaman içinde yok oldu.

1919 sonrasında İstanbul’da başlayan her kumsalın plaja dönüştürülmesi daha sonra tüm Türkiye’yi içine aldı.

Bilimsel verilere göre kumsalların bazı kısımlarını veya bazı kumsalların tamamının koruma altına alınıp biyolojik zenginliklerinin korunması fikri en azından yetkili kişilerde hiç bir zaman olmadı.

Sonuçta Türkiye’de kıyı kumul yaşam ortamlarının hemen tümünün biyolojik çeşitlilikleri yok edildi.

İstanbul plajları için 16 makale bulduk. Bunun dışında İstanbul plajları ile ilgili yüzlerce internet haberi bulunmakta.

1.    ADİL, F. - 1941 - Deniz hamamından plaja - Tan, 9 Ağustos. 

2.    AKÇURA, G. – 1999 - İstanbul’un plajlar tarihinden bir sayfa Florya – Skylife. 

3.    AKÇURA, G. – 2002 - Eski İstanbul’da kıyılar ve plajlar - İSKİ, İstanbul.

4.    AKÇURA, G. -2017 - İstanbul plajlar tarihi - Deniz Mecmuası: 20-30.

5.    Ataköy plaj tesisleri – 1958 – Arkitekt, 26 (292-3): 99-106.

6.    Büyükada’da Anadolu Kulübü plaj tesisleri – 1966 - Mimarlık, 4 (38): 19-21. 

7.    CELAL, N. - 1932 -  Kırk kilitli harem dairesinden plaja - Vakit, 16 Aralık. 
8.    ER, U. – 2023 - Yüzerken modernleşmek: Cumhuriyet dönemi’nde plajlar ve plaj kültürü – Çanakkale Onsekiz Mart Üniv., Lisansüstü Eğ. Ens., Yüksek Lisans Tezi: 94 s.

9.    ES, H. F. - 1931 - Hem deniz hamamı hem plaj bir tarafta alaturka saz, bir tarafta cazbant - Akşam, 18 Ağustos. 

10.    ES, H. F. - 1932 -  İstanbul’un en eğlenceli plajı - Akşam, 23 Temmuz. 

11.    EVREN, B. – 2000 – İstanbul’un deniz hamamları ve plajları - İnkılap Yayınları, s.11. İstanbul.

12.    KILAVUZ, A. - 2021 - Florya Atatürk deniz köşkü - Türkiye Büyük Millet Meclisi Yayınları, İstanbul. 

13.    YESARİ, M. - 1931 - Plaj safaları... - Yeni Gün, 06 Temmuz. 

14.    SELVİ, U. – 2010 - Kentsel gelişme dinamikleri çerçevesinde İstanbul’da plaj olgusu – Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniv., Yüksek Lisans Tezi: 97 s.

15.    TOPRAK, Z. - 2018 - Deniz hamamından plaja bir nostaljinin öyküsü - İstanbul’da deniz sefası (ss. 8-85), Pera Müzesi Yayınları, İstanbul. 

16.    YUM, Ş. - 2008 - Esra Akça, Florya Atatürk deniz köşkü - TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı, İstanbul. 

İstanbul Plajları:

Günümüz İstanbul plajlarını bulundukları ilçelere göre veriyoruz.

1.    Adalar, Burgazada Halk Plajı
2.    Adalar, Burgazada Kalpazankaya Plajı
3.    Adalar, Büyükada Anka Aya Nikola Plajı
4.    Adalar, Büyükada Halik Koyu Eskibağ Mesire Alanı Halk Plajı 
5.    Adalar, Büyükada Nakibey Plajı
6.    Adalar, Büyükada Prenses Koyu Plajı
7.    Adalar, Büyükada Yörükali Plajı
8.    Adalar, Heybeliada Ada Beach Club
9.    Adalar, Heybeliada Asaf Beach
10.    Adalar, Heybeliada Değirmenburnu Plajı
11.    Adalar, Heybeliada Sadıkbey plajı
12.    Adalar, Kınalıada Halk Plajı
13.    Adalar, Kınalıada Noya Beach
14.    Adalar, Sedef Adası Plajı
15.    Adalar, Sedef Adası Elio Sedef Beach
16.    Arnavutköy, Karaburun Plajı
17.    Bakırköy, Florya Güneş Plajı
18.    Bakırköy, Florya Menekşe Plajı
19.    Bakırköy, Yeşilköy Plajı
20.    Bakırköy, Yeşilköy Çiroz Plajı
21.    Beykoz, Riva Elmasburnu Plajı
22.    Beykoz, Poyrazköy Plajı
23.    Beykoz, Riva Plajı
24.    Beykoz, Riva Su Ürünleri Plajı
25.    Beylikdüzü, Gürpınar Halk Plajı
26.    Beylikdüzü, West İstanbul Marina Plaj 
27.    Büyükçekmece, Albatros Plajı
28.    Büyükçekmece, Halk Plajı
29.    Büyükçekmece, Kumburgaz Plajı
30.    Çatalca, Karacaköy Evcik Plajı
31.    Çatalca, Karacaköy Ormanlı Plajı
32.    Çatalca, Yalıköy Plajı
33.    Kadıköy, Caddebostan Plajı
34.    Kadıköy, Caddebostan Beach 2
35.    Kadıköy, Erenköy Halk Plajı
36.    Kadıköy, Suadiye Plajı
37.    Küçükçekmece, Haylayf plajı
38.    Sarıyer, Altınkum Plajı 
39.    Sarıyer, Baykuş Plajı
40.    Sarıyer, Dalia Plajı
41.    Sarıyer, Demirciköy Uzunya Plajı
42.    Sarıyer, Gümüşdere Plajı
43.    Sarıyer, Kısırkaya Köyü Plajı
44.    Sarıyer, Kilyos Burç Beach
45.    Sarıyer, Kilyos Goga Beach
46.    Sarıyer, Kilyos Halk Plajı
47.    Sarıyer, Kilyos Milyon Beach
48.    Sarıyer, Kilyos Solar Beach
49.    Sarıyer, Kilyos Tırmata Beach
50.    Sarıyer, Suma Plajı
51.    Silivri, Gümüşyaka Halk Plajı  
52.    Silivri, Halk Plajı
53.    Silivri, Kumluk Plajı
54.    Silivri, Selimpaşa Plajı
55.    Silivri, Semizkum Halk Plajı
56.    Şile, Ağlayan Kaya Plajı
57.    Şile, Ağva Halk Plajı
58.    Şile, Akçekese Plajı
59.    Şile, Akçakese Akkaya Plajı
60.    Şile, Ala Kadınlar Plajı
61.    Şile, Alacalı Plajı
62.    Şile, Aqua Beach
63.    Şile, Ayazma Plajı
64.    Şile, Bozgoca Plajı
65.    Şile, Doğancılı Plajı
66.    Şile, Fusha Beach
67.    Şile, Golden Beach
68.    Şile, İmrenli Plajı
69.    Şile, Kabakoz Plajı
70.    Şile, Karacaköy Plajı
71.    Şile, Kumbaba
72.    Şile, Sahilköy Plajı
73.    Şile, Saklı Koy Plajı
74.    Şile, Sofular Plajı
75.    Şile, Uzunkum Plajı
76.    Tuzla, Halk Plajı

Eski İstanbul Plajları:

1970-1980’lere kadar mevcut olup bugün yok olan İstanbul plajlarını veriyoruz. 

1. Bakırköy, Ataköy Baruthane Plajı (1980’lerde kapanmış)
2. Beykoz, Küçüksu plajı (1970’li yılların başlarında kapatılmış)
3. Kadıköy, Fenerbahçe Plajı (1970’li yılların başlarında kapatılmış)
4. Kartal, Süreyya Plajı (1980’lerin sonunda kaldırıldı)
5. Maltepe, İdealtepe plajı (1980’lerde kaldırıldı)
6. Üsküdar, Salacak Plajı (1986’da kaldırıldı)