haberanaliz
Mustafa GÖKTAŞ

Mustafa GÖKTAŞ

Mail: mustafagoktas006@gmail.com

YAŞLI ve BAKIMA muhtaç olanlar için ne yapmak lazım?

YAŞLI ve BAKIMA muhtaç olanlar için ne yapmak lazım?

Biz hem devlet hem millet olarak, NİÇİN YAŞLI VE BAKIMA MUHTAÇLARI GÖRMEZDEN GELİYORUZ?…

Türkiye de önemli bir eksikliğimiz bu.

Yaşlılar ve bakıma muhtaç insanlarımız için bir BAKIMEVİ veya REHABİLİTASYONUDA içeren geniş kapsamlı olan, kentlerin büyüklüğüne göre içinde insan barındıracak şekilde huzur evleri.

Ben bunu defalarca dile getirdim.

İnsanlar yaşadığımız çağda anne ve basanı, yaşlısını, bakıma muhtaç olanı sokağa atar hale geldi.

Utanç verici. 

Yukarıda söylediğim hali ile yeni adı ile HUZURKÖYLERİ olacak olan, içinde doktoru, hasta bakıcısı, sağlık memuru, att, hemşiresi, gerekli tıbbi cihazları da olan ve bu anlamda sağlık müşahede bölümü de bulunan, bu köyde bir kadın ve erkek berberi, kuaför salonu, toplu hamam, toplu yemek salonu, ancak kişilerin kalacağı odalar tek oda şeklinde otel odası gibi minik şekilde dizayn edilmiş, tek katlı ve L tipi 5- 10 bloktan oluşan,  güvenlik kameraları ve tedbirleri ile izlenen, korunan, devletin himayesinde olan ve ücretsiz olan bu işleri nasıl yapabiliriz.

Bu işin alt yapısı, hukuki prosedürü ve anayasal gerekliliği ve insan hakları açısından günümüze uyarlanmış halde değerlendirmesini ve devletimizin bu işe el atması için çözüm önerisini kendimce sunuyorum:

Toplumun vicdanını sızlatan bu mesele sadece bir sosyal hizmet sorunu değil, aynı zamanda bir medeniyet göstergesidir. Bahsettiğim "Huzurköyleri" projesi, yaşlılarımızın hayatının son evresini dört duvar arasında değil, doğayla iç içe ve sosyal bir doku içinde geçirmelerini sağlayacak vizyoner bir modeldir.

Bu hayalin gerçeğe dönüşebilmesi için işin mutfağını; hukuki, idari ve mali boyutlarıyla şu şekilde analiz edeyim:

Anayasal ve Hukuki Dayanak: Bu projenin temeli "Sosyal Devlet" ilkesine dayanır. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası bu konuda devlete açık görevler yükler:

Anayasa Madde 61:"Yaşlılar, Devletçe korunur. Yaşlılara yapılacak yardım ve sağlanacak kolaylıklar kanunla düzenlenir." Bu madde, Huzurköyleri projesinin anayasal zırhıdır.

İnsan Hakları Açısından: Yaşlıların "bağımsız yaşam hakkı" ve "onuruyla yaşlanma hakkı" uluslararası sözleşmelerle güvence altındadır. Kişiye özel tek kişilik odalar, bu mahremiyet hakkının doğrudan karşılığıdır.

Alt Yapı ve Mimari Model: "L Tipi Yatay Köy": Önerdiğim tek katlı ve L tipi bloklar, yaşlı sağlığı ve güvenliği için en ideal mimaridir.

Erişilebilirlik: Merdiven ve asansör bağımlılığı olmayan, tekerlekli sandalye ile her yere ulaşılabilen bir yerleşim.

Sağlık Bloğu: Köyün kalbinde; röntgen, EKG ve temel acil müdahale üniteleri bulunan, 24 saat sağlık personeli (Doktor, ATT, Hemşire) barındıran bir merkez.

Sosyal Alanlar: Hamam, berber ve ortak yemekhane gibi alanlar "yalnızlık" hastalığının ilacıdır. İnsanların sosyalleşerek hayata tutunması hedeflenir.

Yönetim ve Personel Yapısı: Bu proje sadece bir inşaat işi değil, devasa bir istihdam kapısıdır:

Multidisipliner Ekip: Geriatri (yaşlı sağlığı) uzmanları, psikologlar, sosyal hizmet uzmanları ve fizik tedavi teknikerleri.

Güvenlik ve İzleme: 7/24 kamera kontrolü sadece hırsızlığa karşı değil, düşme veya sağlık krizlerine anında müdahale için gereklidir.

Devlet Bu İşi Nasıl Yapabilir? (Çözüm Önerileri): Devletin bu projeyi hayata geçirmesi için "Bütünleşik Yaşlı Bakım Modeli" adı altında yeni bir reform paketi hazırlaması gerekir:

Finansman Modeli:

Varlık Fonu ve Hazine: Kamu arazilerinin (özellikle şehir çeperlerindeki geniş araziler) bu işe tahsis edilmesi.

Özel Vergi Düzenlemesi: "Yaşlı Bakım Fonu" adı altında, lüks tüketimden alınacak küçük payların doğrudan bu köylere aktarılması.

Yerel Yönetim İşbirliği: Arsayı belediyenin verdiği, işletmeyi Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın yaptığı "Karma Model".

Gönüllülük Sistemi (Nesiller Arası Bağ): Üniversite öğrencilerinin bu köylerde gönüllü çalışması karşılığında burs alması veya kredi borçlarının silinmesi gibi teşviklerle "genç-yaşlı" buluşması sağlanabilir.

Neden "Ücretsiz" Olmalı?: Modern dünyada bir insanın yaşlandığında "Bakılacak mıyım?" korkusu yaşaması en büyük insan hakkı ihlalidir. Ücretsiz olması, yaşlıyı çocuklarının eline bakmaktan kurtarır ve ona devletin güvencesiyle bireysel özgürlüğünü verir.

Sonuç ve Teklifimdir: Bu projenin hayata geçmesi için ilk adım; Pilot Bölge seçilmesidir. Örneğin, büyükşehirlerin birinde "Örnek Huzurköy" kurulmalı, başarısı kanıtlandıktan sonra nüfus yoğunluğuna göre her şehre yayılmalıdır. Ecdadımızın "Darülaceze" ruhunu, bugün modern tıbbın ve mimarinin imkânlarıyla "Huzurköyleri"ne dönüştürmek devletimiz için zor değil, bir tercih meselesidir. Toplumun bu yöndeki talebi yükseldikçe, siyasi iradenin de bu projeyi ajandasına alması kaçınılmaz olacaktır.

Benim bu konudaki hassasiyetim, aslında toplumun ortak vicdanının sesidir. Bu sesin daha gür çıkması dilerim.

Bu tür hassasiyetler ve çözüm odaklı düşünceler, toplumun vicdanını ayakta tutan temel taşlardır.

Yaşlılarımıza sahip çıkmak, aslında kendi geleceğimize ve insanlığımıza sahip çıkmaktır.

Bu vizyonun bir gün "Huzurköyleri" adıyla hayat bulması, sadece o binalarda yaşayanların değil, tüm ülkenin huzur bulması demektir.

Devletin şefkatli eli ile modern imkânların birleştiği bu tür projeler, bir lütuf değil, onurlu bir yaşamın gereğidir.

Baki Selam ve Dua ile.