İngiltere, İspanya, Almanya: Avrupa’da doktorlar neden grevde?

İngiltere'deki asistan doktorlar, haziran ayında dört günlük bir iş bırakma eylemi yapacak. Bu, devam eden maaş pazarlıklarındaki 16'ıncı eylem olacak.

Eylem 15 Haziran Pazartesi günü saat 07.00'de (BST) başlayıp 19 Haziran Cuma günü saat 06.59'a kadar sürecek.

Bu karar, hafta başında İngiltere'nin yeni Sağlık Bakanı James Murray ile Britanya Tabipler Birliği (BMA) arasında yapılan toplantının ardından alındı. Murray, mayıs ayı başında Wes Streeting'in yerini almıştı.

Murray, sendikanın taleplerini “gerçekçi olmayan ve karşılanamaz” bulduğunu söyleyerek maaşlar konusunda artık yeni bir müzakereye açık olmadığını da şimdiden duyurdu.

Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı'na göre, şu anda İngiltere'de göreve yeni başlayan asistan doktorların maaşı 40 bin sterlinin (46 bin 150 euro) biraz üzerinde; kıdemli asistan doktorlar ise yaklaşık 76 bin 500 sterlin (88 bin 295 euro) temel ücret alıyor.

Doktorlar son dört yılda toplamda yüzde 33 oranında zam aldı ve bu yıl da buna ek olarak yüzde 3,5'lik artış yapıldı. Ayrıca fazla mesaiye kalmaları, geç saatlere ya da hafta sonlarına çalışmaları halinde gelirleri önemli ölçüde artabiliyor.

Ancak BMA'ya göre enflasyon hesaba katıldığında doktorların ücretleri hâlâ 2008 seviyesinin altında. Bu iddia, Birleşik Krallık Perakende Fiyat Endeksi'ne (RPI) dayandırılıyor.

BMA asistan doktorlar komitesi başkanı Dr Jack Fletcher, BBC'ye yaptığı açıklamada “Selefinin yarım bıraktığı işi tamamlamadan önce Bay Murray'e görevine alışması için zaman tanımaya hazırdık,” dedi.

“Bunun yerine aynı bayat söylemi duyuyoruz. Yeni istihdamkonusunda muğlak açıklamalar ve masada ek bir kaynak yok. Haftalarca iyi niyetle müzakere yürütmemiz istenip de sonra maaş konusunda konuşulacak bir şey kalmadığının ve bu aşamada istihdamla ilgili başka ayrıntı verilemeyeceğinin söylenmesini kabul edemeyiz.”

BMA ayrıca, asistanlığın ilk yıllarındaki pek çok doktorun hızla yükselen faiz oranları nedeniyle giderek ağırlaşan yüklü bir öğrenci borcu altında olduğuna dikkat çekti.

Ayrıca, ücretlerin yetersiz kalması halinde doktorların Avustralya ve Kanada gibi ülkelere göç etmeyi tercih edebileceği, bunun da Ulusal Sağlık Hizmeti (NHS) üzerindeki baskıyı artıracağı endişesi dile getiriliyor.

Ancak İngiltere hükümeti, doktorlara son dört yılda verilen zamların kamu sektöründeki en yüksek artışlar arasında olduğunu ve bundan fazlasının hasta bakımından ve NHS'nin bekleme listelerini azaltmaya yönelik diğer girişimlerinden kaynak çekeceğini savunuyor.

Hükümet ayrıca artık ulusal istatistik olarak kabul edilmeyen RPI'nin kullanılmaması gerektiğini, bunun yerine standart gösterge haline gelen Tüketici Fiyat Endeksi'ne (CPI) bakıldığında reel ücretlerdeki düşüşün çok daha sınırlı göründüğünü öne sürüyor.

Avrupa genelinde doktor grevleri sürüyor

Şu sıralar doktor grevleriyle uğraşan tek ülke İngiltere değil. Almanya, İspanya ve Portekiz gibi diğer Avrupa ülkeleri de benzer sorunlarla karşı karşıya.

Almanya'da üniversite hastanelerinde çalışan ve Marburger Bund adlı birlik tarafından temsil edilen doktorlar, şu anda yeni ücret sözleşmeleri için masada. Doktorların temel talebi, 12 aylık dönem için yüzde 8 oranında maaş artışı.

Mayıs ayı sonunda yapılan ikinci müzakere turunun ardından ilerleme kaydedilememesi nedeniyle yakında bir uzlaşma sağlanamazsa uyarı grevlerinin başlaması bekleniyor. Bu da acil olmayan tedavileri, planlı ameliyatları ve kontrolleri etkileyebilir. Ancak haziran başı için yeni görüşmeler planlanmış durumda.

Benzer şekilde İspanya'da da ülke çapında aralıklı doktor grevleri düzenleniyor; bir sonraki grevin 15-19 Haziran tarihleri arasında yapılması planlanıyor.

Bu grevler esas olarak çalışma koşullarını belirleyen Estatuto Marco çerçeve yasasında hükümetin öngördüğü reforma karşı çıkmak için yapılıyor. Sağlık çalışanları artık yalnızca doktorlara özel ayrı bir statü, haftalık çalışma süresinin 35 saatle sınırlandırılması ve sorumlulukları ile eğitimlerinin daha iyi tanınmasını talep ediyor.

Portekiz'de ise Ulusal Doktorlar Federasyonu (FNAM) ve diğer sağlık sendikaları, Ulusal Sağlık Servisi'nin (SNS) sürmekte olan “yok edilmesine” karşı protestolar düzenliyor.

Bunun başlıca nedeni, yetersiz teşvikler ve düşük ücretler yüzünden SNS'nin genç doktorları çekememesi ya da elde tutamaması; bu da sistemde kalan personel üzerindeki yükü ağırlaştırıyor. Kalan çalışanlar çoğu zaman ciddi personel açığıyla ve istismara varan fazla mesai ve nöbetlerle karşı karşıya kalıyor; bu durum da bakım kalitesini tehdit ediyor.

haber içerik kaynak:

https://tr.euronews.com/saglik/2026/05/29/avrupada-doktor-grevleri-neden-artti-ingiltere-ispanya-almanya-ornegi